Oʻzbekcha
ANDIJON VILOYATI SHAROITIDA RESURS TEJAMKOR BIOLOGIK LABORATORIYA MASHG‘ULOTLARINI TASHKIL ETISHNING PEDAGOGIK MODELI
Дата публикации
14.11.2026
Журнал
Республиканская научно-практическая конференция на тему «Инновационные образовательные технологии в интеграции естественных наук: традиции и современность»
Выпуск
Республиканская научно-практическая конференция «Инновационные образовательные технологии в интеграции естественных наук: традиции и современность»
Аннотация
Maqolada Andijon viloyati oliy va professional ta’lim muassasalari sharoitiga moslashtirilishi mumkin bo‘lgan resurs tejamkor biologik laboratoriya mashg‘ulotlarining konseptual pedagogik modeli taklif etiladi. Modelning tarkibi resurslar va boshlang‘ich ko‘nikmalar diagnostikasi, didaktik loyihalash, amaliy-tadqiqot faoliyati, natijalarni baholash hamda refleksiv takomillashtirish bosqichlaridan iborat. Raqamli qo‘llab-quvvatlash va biologik xavfsizlik barcha bosqichlarni qamrab oluvchi shartlar sifatida talqin etiladi. Resurs tejamkorligi, amaliy kompetensiya va xavfsizlikni birgalikda baholash uchun indikatorlar, rubrika va istiqboldagi tajriba-sinov dizayni ishlab chiqildi. Maqola konseptual-loyihaviy xususiyatga ega: hududiy statistika va eksperimental samaradorlik natijalari keltirilmaydi.
Ключевые слова
biologiya ta’limi
resurs tejamkor laboratoriya
pedagogik model
amaliy kompetensiya
mikrohajmli tajriba
biologik xavfsizlik
mahalliy biologik obyekt
raqamli protokol
Andijon viloyati.
Русский
В статье предложена концептуальная педагогическая модель ресурсосберегающих лабораторных занятий по биологии, адаптируемая к условиям учреждений высшего и профессионального образования Андижанской области. Рассмотрены диагностика ресурсов, дидактическое проектирование, исследовательская практика, оценивание и рефлексивное совершенствование. Цифровое сопровождение и биологическая безопасность рассматриваются как сквозные условия. Предложены показатели расхода ресурсов, критерии практических компетенций и проект будущей апробации. Работа носит концептуальный характер и не содержит вымышленных экспериментальных результатов.
биологическое образование
ресурсосбережение
лабораторные занятия
педагогическая модель
практические компетенции
биологическая безопасность
Андижанская область.
English
This article proposes a conceptual model for resource-efficient biology laboratory classes adaptable to higher and vocational education in Andijan Region. The model comprises baseline assessment, instructional design, inquiry-based practice, outcome evaluation, and reflective improvement. Digital support and biosafety are treated as cross-cutting conditions. Indicators for resource consumption, practical skills and safety, together with a prospective validation design, are specified. The article is conceptual and does not claim to report field data or measured intervention effects.
biology education
resource-efficient laboratory
pedagogical model
practical skills
microscale experiment
biosafety
Andijan Region.
1. Tolipova J.O., G‘ofurov A.T. Biologiyani o‘qitish metodikasi. O‘quv-uslubiy qo‘llanma. – Toshkent: Bilim, 2004.
2. Tolipova J.O., G‘ofurov A.T. Biologiya ta’limi texnologiyalari. Metodik qo‘llanma. – Toshkent: O‘qituvchi, 2002. – 128 b.
3. Hofstein A., Lunetta V.N. The laboratory in science education: Foundations for the twenty-first century // Science Education. – 2004. – Vol. 88, No. 1. – P. 28–54. DOI: 10.1002/sce.10106.
4. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637-son. https://lex.uz/docs/-5013007
5. UNESCO. Education for Sustainable Development: A Roadmap. – Paris: UNESCO, 2020. https://www.unesco.org/en/articles/education-sustainable-development-roadmap
6. UNESCO. Global Education Monitoring Report 2023: Technology in Education — A Tool on Whose Terms? – Paris: UNESCO, 2023. https://www.unesco.org/gem-report/en/publication/technology
7. Kolb D.A. Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. – Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall, 1984.