Oʻzbekcha
ВАКИЛЛИК ҲОКИМИЯТИНИ АМАЛГА ОШИРИШДА МИЛЛИЙ-МАДАНИЙ МАНСУБЛИК ТУШУНЧАСИНИНГ ИЖТИМОИЙ-ФАЛСАФИЙ ТАҲЛИЛИ
Issue
Ta'lim ufqlari ilmiy-uslubiy jurnali 2-son
Abstract
Мазкур мақолада вакиллик ҳокимиятини амалга оширишда миллий-маданий мансублик тушунчасининг ижтимоий-фалсафий моҳияти таҳлил қилинади. Тадқиқотда миллий-маданий мансубликнинг онтологик, гносеологик ва аксиологик асослари, унинг маҳаллий вакиллик органлари фаолиятидаги институционал, ҳуқуқий ва ижтимоий механизмлари кўриб чиқилади. Ўзбекистоннинг кўп миллатли жамият сифатидаги хусусиятлари, маҳалла институтининг ўрни, шунингдек глобаллашув ва рақамли инклюзия шароитида миллий-маданий мансубликнинг трансформацияси тадқиқ этилади. Бу орқали миллий-маданий мансубликни ижтимоий зиддиятларнинг ҳам манбаи, ҳам ечими бўлиши мумкинлигини конфликтологик нуқтаи назардан асослайди ва инклюзив бошқарув концепциясининг аҳамиятини очиб берилади. Мақола якунида миллий-маданий мансубликни институционаллаштириш орқали вакиллик ҳокимиятининг барқарор ривожланишини таъминлаш бўйича хулосалар келтирилади.
Keywords
маҳаллий бошқарув
вакиллик ҳокимияти
миллий-маданий мансублик
инклюзив бошқарув
институционаллашув
ижтимоий зиддият
маҳалла институти
фуқаролик фаоллиги
аксиологик таҳлил
Русский
В данной статье анализируется социально-философская сущность понятия национально-культурной принадлежности в осуществлении представительной власти. В исследовании рассматриваются онтологические, гносеологические и аксиологические основы национально-культурной принадлежности, а также институциональные, правовые и социальные механизмы её учёта в деятельности местных представительных органов. Исследуются особенности Узбекистана как многонационального общества, роль института махалли, а также трансформация национально-культурной принадлежности в условиях глобализации и цифровой инклюзии. Автор с конфликтологической точки зрения обосновывает возможность того, что национально-культурная принадлежность может быть как источником, так и решением социальных конфликтов, раскрывает значение концепции инклюзивного управления. В заключение статьи приводятся выводы об обеспечении устойчивого развития представительной власти посредством институционализации национально-культурной принадлежности.
институт махалли
институционализация
представительная власть
национально-культурная принадлежность
местное самоуправление
инклюзивное управление
социальный конфликт
гражданская активность
аксиологический анализ
English
This article analyzes the socio-philosophical essence of the concept of national-cultural identity in the exercise of representative power. The study examines the ontological, epistemological and axiological foundations of national-cultural identity, as well as the institutional, legal and social mechanisms for taking it into account in the activities of local representative bodies. The specific features of Uzbekistan as a multi-ethnic society, the role of the mahalla institution, and the transformation of national-cultural identity under conditions of globalization and digital inclusion are explored. From a conflictological perspective, the author substantiates the idea that national-cultural identity can be both a source and a solution of social conflicts, and reveals the significance of the concept of inclusive governance. The article concludes with findings on ensuring the sustainable development of representative power through the institutionalization of national-cultural identity.
institutionalization
local governance
mahalla institution
representative power
national-cultural identity
inclusive governance
social conflict
civic activity
axiological analysis
1. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси. – Т.: Ўзбекистон, 2023.
2. Ўзбекистон Республикасининг “Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари тўғрисида”ги Қонуни (янги таҳрирда).
3. Ўзбекистон Республикасининг “Халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгашлари тўғрисида”ги Қонуни.
4. Мирзиёев Ш.М. Янги Ўзбекистон стратегияси. – Т.: Ўзбекистон, 2021.
5. Мирзиёев Ш.М. Миллий тикланишдан – миллий юксалиш сари. – Т.: Ўзбекистон, 2020.
6. Anderson B. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. – London: Verso, 1983.
7. Kymlicka W. Multicultural Citizenship: A Liberal Theory of Minority Rights. – Oxford: Clarendon Press, 1995.
8. Lijphart A. Democracy in Plural Societies: A Comparative Exploration. – New Haven: Yale University Press, 1977.
9. Habermas J. The Inclusion of the Other: Studies in Political Theory. – Cambridge, MA: MIT Press, 1998.
10. Гидденс Э. Социология / Пер. с англ. – М.: Едиториал УРСС, 2005.
11. Тишков В.А. Реквием по этносу: исследования по социально-культурной антропологии. – М.: Наука, 2003.
12. Файзуллаев Ж. Маҳалла — ижтимоий бошқарувнинг миллий институти. – Т.: Академия, 2019.
13. Саидов А. Ўзбекистонда фуқаролик жамияти институтларини ривожлантиришнинг долзарб масалалари. – Т.: Adolat, 2020.