Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Issues
141+ Articles
146+ Participants
Oʻzbekcha

TILSHUNOS O‘QITUVCHILARNING KOMMUNIKATIV KOMPETENSIYASINI SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI

Published
14.10.2026
Journal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Issue
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Pages
617-621
DOI
10.5281/zenodo.23827692

Authors

Abstract

Maqolada tilshunos o‘qituvchilarning kommunikativ kompetensiyasini sun’iy intellekt yordamida rivojlantirishning nazariy asoslari tahlil qilinadi. Kommunikativ kompetensiyaning lingvistik, sotsiolingvistik, diskursiv, pragmatik va strategik komponentlari yoritiladi. Sun’iy intellektning individual nutqiy mashqni tashkil etish, muloqot vaziyatlarini modellashtirish, teskari aloqa berish va refleksiyani qo‘llab-quvvatlashdagi o‘rni asoslanadi. Shuningdek, AI vositalaridan pedagogik maqsadga muvofiq hamda tanqidiy yondashuv asosida foydalanish zarurligi ta’kidlanadi.

Keywords

kommunikativ kompetensiya lingvodidaktika nutqiy faoliyat pragmatik kompetensiya raqamli ta’lim refleksiya sun’iy intellekt teskari aloqa tilshunos o‘qituvchi diskursiv kompetensiya

Other language versions

Русский
В статье анализируются теоретические основы развития коммуникативной компетенции преподавателей-лингвистов с помощью искусственного интеллекта. Освещаются лингвистический, социолингвистический, дискурсивный, прагматический и стратегический компоненты коммуникативной компетенции. Обосновывается роль искусственного интеллекта в организации индивидуальной речевой практики, моделировании ситуаций общения, предоставлении обратной связи и поддержке рефлексии. Подчеркивается необходимость педагогически целесообразного и критического использования инструментов искусственного интеллекта.
искусственный интеллект коммуникативная компетенция обратная связь прагматическая компетенция рефлексия речевая деятельность цифровое образование преподаватель-лингвист дискурсивная компетенция лингводидактика
English
The article analyses the theoretical foundations of developing linguist teachers’ communicative competence through artificial intelligence. It discusses the linguistic, sociolinguistic, discourse, pragmatic and strategic components of communicative competence. The role of artificial intelligence in organising individual speech practice, modelling communication situations, providing feedback and supporting reflection is substantiated. The study also emphasises the need for pedagogically appropriate and critical use of AI tools.
artificial intelligence communicative competence digital education feedback pragmatic competence reflection speech activity linguist teacher discourse competence linguodidactics

References

1. Hymes D. On Communicative Competence // Sociolinguistics: Selected Readings / J. B. Pride, J. Holmes (eds.). Penguin Books, 1972. P. 269–293.
2. Canale M., Swain M. Theoretical Bases of Communicative Approaches to Second Language Teaching and Testing // Applied Linguistics. 1980. Vol. 1, No. 1. P. 1–47. DOI: 10.1093/applin/I.1.1.
3. Bachman L. F. Fundamental Considerations in Language Testing. Oxford: Oxford University Press, 1990. 408 p.
4. Celce-Murcia M. Rethinking the Role of Communicative Competence in Language Teaching // Intercultural Language Use and Language Learning / E. Alcón Soler, M. P. Safont Jordà (eds.). Dordrecht: Springer, 2007. P. 41–57.
5. Council of Europe. Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment. Companion Volume. Strasbourg: Council of Europe Publishing, 2020. 278 p.
6. Miao F., Holmes W. Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO, 2023. 48 p. DOI: 10.54675/EWZM9535.
7. Kim A., Su Y. How Implementing an AI Chatbot Impacts Korean as a Foreign Language Learners’ Willingness to Communicate in Korean // System. 2024. Vol. 122. Article 103256. DOI: 10.1016/j.system.2024.103256.
8. Zawacki-Richter O., Marín V. I., Bond M., Gouverneur F. Systematic Review of Research on Artificial Intelligence Applications in Higher Education — Where Are the Educators? // International Journal of Educational Technology in Higher Education. 2019. Vol. 16. Article 39. DOI: 10.1186/s41239-019-0171-0.
9. Labadze L., Grigolia M., Machaidze L. Role of AI Chatbots in Education: // International Journal of Educational Technology in Higher Education. 2023. Vol. 20. Article 56. DOI: 10.1186/s41239-023-00426-1.
10. Nizomov F. Teaching English Effectively in Modern Classes // Multidisciplinary Journal of Science and Technology. 2025. Vol. 5, No. 2. P. 382–384. https://doi.org/10.5281/zenodo.14871517
View PDF Related articles