O‘ZBEKISTONDA UZOQ UMR KO‘RISHGA TA’SIR ETUVCHI IJTIMOIY-DEMOGRAFIK OMILLAR TAHLILI
Published
20.06.2026
Journal
Historical and Contemporary Trends in the Philosophy of Education: Education, Knowledge, and Methodologies
Issue
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Pages
395-398
Authors
Abstract
Ushbu tezisda O‘zbekistonda uzoq umr ko‘rishga ta’sir etuvchi ijtimoiy-demografik omillar sotsiologik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda umr davomiyligi faqat tibbiy-biologik ko‘rsatkich emas, balki oila instituti, turmush tarzi, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, hududiy farqlar, gender xususiyatlari, ta’lim, bandlik va ijtimoiy muhit bilan bog‘liq murakkab ijtimoiy hodisa sifatida ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi 1991-yildagi 66,4 yoshdan 2025-yilda 75,4 yoshga yetgan. Tadqiqot natijalari uzoq umr ko‘rishning barqarorligi sog‘liqni saqlash tizimi, oilaviy g‘amxo‘rlik, mahalla muhiti va ijtimoiy himoya mexanizmlarining o‘zaro uyg‘unligiga bog‘liqligini ko‘rsatadi.
Keywords
demografiya
hayot sifati
ijtimoiy omillar
ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash
keksalar
oila instituti
sog‘lom qarish
uzoq umr ko‘rish
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston aholisining o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi oshdi [Elektron resurs]. Toshkent, 2026.
2. World Bank. Life expectancy at birth, total: Uzbekistan [Elektron resurs]. Washington, 2024.
3. World Health Organization. Uzbekistan: health data overview [Elektron resurs]. Geneva, 2024.
4. UNFPA Uzbekistan. Ensuring rights and choices of older persons: Exploring Uzbekistan’s Active Ageing Index [Elektron resurs]. Tashkent, 2024.
5. Exploring Uzbekistan’s Active Ageing Index. Tashkent, 2024.
6. World Health Organization. World report on ageing and health. Geneva: WHO, 2015. 260 p.