Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Issues
277+ Articles
285+ Participants
Oʻzbekcha

INGLIZ TILIDA RANG-TUSNI IFODALOVCHI SIFATLARDAN HOSIL BO‘LGAN IBORALARNING LINGVOMADANIY QIYOSIY TAHLILI

Published
14.10.2026
Journal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Issue
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Pages
1259-1263
DOI
10.5281/zenodo.24101395

Authors

Abstract

Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillarida rang-tusni ifodalovchi sifat komponentlari asosida shakllangan frazeologik va turg‘un birikmalarning lingvomadaniy xususiyatlari qiyosiy aspektda tadqiq etiladi. Rang bildiruvchi leksemalarning frazeologik birliklar tarkibida qo‘llanishi ularning nominativ vazifasi bilan cheklanib qolmay, muayyan xalqning milliy-madaniy tajribasi, dunyoni idrok etish modeli, mentaliteti, qadriyatlari va tarixiy tasavvurlarini ham aks ettirishi aniqlanadi. Tadqiqotda, xususan, ingliz tilidagi white komponentli birliklar semantik, konnotativ va lingvomadaniy jihatdan tahlil qilinadi hamda ularning o‘zbek tilidagi muqobillari bilan qiyoslanadi. Tahlil natijalari white rang leksemasining ingliz tilida nafaqat “oq rang” ma’nosini, balki poklik, ezgulik, beg‘arazlik, taslim bo‘lish, qutqaruv va ayrim holatlarda ortiqcha yoki iqtisodiy jihatdan foydasiz mulk kabi konnotativ ma’nolarni ham ifodalashini ko‘rsatadi. Rang komponentining frazeologik semantikadagi funksiyasi milliy-madaniy kontekst bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, ayni rang turli lingvomadaniy makonlarda bir-biridan farqli assotsiativ mazmun kasb etishi mumkin.

Keywords

frazeologik birlik frazeologizm rang-tus bildiruvchi sifat rang komponenti lingvokulturologiya lingvomadaniyat milliy-madaniy konnotatsiya semantik struktura frazeologik semantika qiyosiy tahlil metaforik ma’no konnotatsiya

References

1. Maslova, V. A. Lingvokulturologiya. – Moskva: Academia, 2001.
2. Lebedya, L. Ustoychivye sravneniya russkogo yazyka v frazeologii i frazeografii: avtoref. diss. ... dokt. filol. nauk. – Krasnodar, 1999.
3. Xolmatova, M. I. Ingliz va o‘zbek tillaridagi sifat komponentli iboralarning lingvokulturologik qiyosiy tahlili // Academic Research in Educational Sciences. – 2021. – Vol. 2, Issue 12. – B. 1391–1397.
4. Xolmatova, M. I. Ingliz va o‘zbek tillaridagi adjektiv komponentli komparativ frazeologik birliklarning qiyosiy tahlili // Science Problem.uz. – 2023. – № 5(3). – B. 161–166.
5. Mahmudov, N., Xudayberganova, D. O‘zbek tili o‘xshatishlarining izohli lug‘ati. – Toshkent: Ma’naviyat, 2013.
6. Xolmatova, M. I. Umumta’lim maktablari ingliz tili darslarida til ko‘nikmalarini rivojlantirish // Science and Education. – 2022. – Vol. 3, No. 2. – B. 999–1005.
View PDF Related articles