Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari

Mazkur “Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari” mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug'i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, 2026-yil 23-iyun kuni Namangan davlat pedagogika instituti Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo'limi tomonidan o'tkazilgan.

1+ Sonlar
38+ Maqolalar
51+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

YASHIL KIMYO TA'LIMINI TASHKIL ETISHNING METODOLOGIK ASOSLARI VA TRANSFORMATSIYA JARAYONLARI: TAHLILIY SHARH

Nashr sanasi
23.06.2026
Jurnal
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari
Nashr
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari xalqaro ilmiy-amaliy anjuman (2026-yil, 23-iyun)
Sahifalar
131-134
DOI
10.5281/zenodo.21129645

Mualliflar

Annotatsiya

Maqolada yashil kimyo konsepsiyasini zamonaviy kimyo ta'limiga integratsiya qilishning pedagogik va metodologik ahamiyati yoritiladi. Ekologik muammolar, resurslar kamayishi va iqlim o'zgarishi sharoitida kimyo ta'limi xavfsizlik, ekologik mas'uliyat va barqaror rivojlanish mezonlari asosida yangilanishi zarurligi asoslanadi. Tizimli fikrlash, case-based learning, inquiry-based learning va mikro-miqyosli laboratoriya tajribalarining samaradorligi tahlil qilinadi. Shuningdek, yashil kimyo ta'limini joriy etishdagi muammolar va O'zbekiston ta'lim tizimida maxsus modullar, case-banklar hamda laboratoriyalarni modernizatsiya qilish bo'yicha takliflar beriladi.

Kalit so‘zlar

tizimli fikrlash yashil kimyo kimyo ta'limi ekologik kompetentlik barqaror rivojlanish.

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В статье раскрывается педагогическое и методологическое значение внедрения концепции зелёной химии в современное химическое образование. Обосновывается необходимость обновления содержания преподавания химии с учётом экологической безопасности, рационального использования ресурсов и принципов устойчивого развития. Особое внимание уделяется формированию у обучающихся экологической ответственности, системного мышления и культуры безопасной лабораторной деятельности. Анализируются возможности применения case-based learning, inquiry-based learning, контекстного обучения и микромасштабных экспериментов. Также рассматриваются проблемы внедрения зелёной химии и предлагаются пути её развития в системе образования Узбекистана через специальные модули, кейс-банк, модернизацию лабораторий и повышение квалификации преподавателей.
системное мышление устойчивое развитие экологическая компетентность зелёная химия химическое образование
English
The article examines the pedagogical and methodological significance of integrating green chemistry into modern chemistry education. It argues that chemistry teaching should be renewed in response to environmental challenges, resource depletion and climate change, with greater attention to safety, environmental responsibility and sustainable development. The paper highlights the importance of developing students' systems thinking, ecological awareness, safe laboratory culture and responsible decision-making skills. It analyzes the effectiveness of case-based learning, inquiry-based learning, context-based learning and microscale laboratory experiments. The article also discusses existing barriers and proposes ways to develop green chemistry education in Uzbekistan through special modules, case banks, laboratory modernization and teacher training
sustainable development. green chemistry chemistry education environmental competence systems thinking

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Usak M. Green Chemistry Education. LEUKOS BV, Netherlands. PROBLEMS OF EDUCATION IN THE 21st CENTURY Vol. 82, No. 5, 2024
2. Dvulichanskaya N.N., Fadeev G.N. Aspects of Chemistry Education in the Context of Sustainable Development. Russia, 2013. Vol. 1-13.
3. Suyirbay A. et al. Integrating Green Chemistry Principles into School Chemistry Education through Systems Thinking. «Вестник Карагандинского университета», 2025. Том 30 № 4 (120), 95-105 p.
4. Hagverdiyev K. N. Teaching Methodology of Green Chemistry // National Association of Scientists. – 2021. – Vol. 68, No. 1. – P. 11–13.
5. Widyantoro C. et al. Teaching Sustainability through Green Chemistry: A Case-Based Learning Approach. Singapore, 2023. Journal of Chemical Education, 2025, Vol. 102(7), 2743–2754. DOI: 10.1021/acs.jchemed.4c01476.
6. Koulougliotis D., Paschalidou K., & Salta K. (2024). Secondary School Students' Engagement with Environmental Issues via Teaching Approaches Inspired by Green Chemistry. Sustainability, 16(16), 7052. DOI: 10.3390/su16167052.
7. Carangue D. G., Geverola I. J. R., Jovero M. B., Lopez E. N. B., Pizaña A. D., Salmo J. M., Silvosa J. A., & Picardal J. P. (2021). Green Chemistry Education among Senior High School Chemistry Teachers: Knowledge, Perceptions, and Level of Integration. Recoletos Multidisciplinary Research Journal, 9(2), 15–33. https://doi.org/10.32871/rmrj2109.02.04
8. Alferova N.A., Minakova A.M., Averina Yu.M., Menshikov V.V. Green Chemistry and the Trend of Its Development (Зеленая химия и тенденции ее развития). Rossiya. Успехи в химии и химической технологии. ТОМ XXXI. 2017. № 15. 84-85.
9. Anastas P. T., Warner J. C. Green Chemistry: Theory and Practice. – New York: Oxford University Press, 1998. – 135 p.
10. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). Education for Sustainable Development Goals: Learning Objectives. – Paris: UNESCO Publishing, 2017. – 62 p. – ISBN 978-92-3-100209-0.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar