Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar

Mazkur Respublika ilmiy-amaliy konferensiya O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 16-yanvardagi 11-son buyrug‘iga 1-ilova bilan tasdiqlangan “2026-yilda xalqaro miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasi”ga muvofiq, 2026-yil 20-may kuni Namangan davlat pedagogika instituti Falsafiy va tarixiy fanlar kafedrasining tashabbusi bilan o‘tkazildi.

1+ Sonlar
157+ Maqolalar
161+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

UNIVERSITET DARSLARIDA TALABALARNI ERKIN FIKRLASHGA O‘RGATISH: ABDULLA AVLONIYNING “TAFAKKUR TARBIYASI” DARSI MISOLIDA

Nashr sanasi
20.05.2026
Jurnal
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar
Nashr
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Sahifalar
1161-1165
DOI
10.5281/zenodo.23556164

Mualliflar

Annotatsiya

Mazkur tezisda universitet talabalarida erkin va tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishda Abdulla Avloniyning pedagogik merosidan foydalanishning nazariy-metodik imkoniyatlari tadqiq etilgan. Jadid ma’rifatparvarining “Turkiy guliston yoxud axloq” asaridagi “Fikr tarbiyasi” g‘oyalari asosida “Tafakkur tarbiyasi” nomli zamonaviy mashg‘ulotni tashkil etish mexanizmlari yoritilgan. Tadqiqotda tarixiy-pedagogik tahlil, qiyoslash, umumlashtirish va didaktik modellashtirish metodlaridan foydalanilgan. Talabalarning mustaqil mulohaza yuritishi, dalillarni baholashi, muammoli vaziyatlarga munosabat bildirishi hamda asoslangan xulosalar chiqarishini rivojlantirishga yo‘naltirilgan metodik yondashuv taklif etilgan. Natijalar Avloniy qarashlarini muammoli ta’lim, dialogik muloqot va refleksiv faoliyat bilan integratsiyalashning pedagogik imkoniyatlarini asoslaydi.

Kalit so‘zlar

Abdulla Avloniy dialogik metod erkin fikrlash fikr tarbiyasi jadid pedagogikasi oliy ta’lim refleksiya. tafakkur tarbiyasi tanqidiy tafakkur

Boshqa tillardagi variantlar

English
This thesis explores the theoretical and methodological potential of using Abdulla Avloniy’s pedagogical legacy to develop independent and critical thinking skills among university students. Drawing on the ideas of “Fikr Tarbiyasi” (Cultivation of Thought) presented in the Jadid educator’s work Turkiy Guliston yoxud Axloq (Turkish Rose Garden or Morality), the study examines mechanisms for organizing a contemporary learning session entitled “Tafakkur Tarbiyasi” (Cultivation of Thinking). The research employs historical-pedagogical analysis, comparison, generalization, and didactic modeling. A methodological approach is proposed to develop students’ ability to think independently, evaluate evidence, respond to problem-based situations, and draw well-reasoned conclusions. The findings substantiate the pedagogical potential of integrating Avloniy’s ideas with problem-based learning, dialogic communication, and reflective activities.
Abdulla Avloniy Jadid pedagogy critical thinking cultivation of thinking cultivation of thought dialogic method higher education independent thinking problem-based learning reflection.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti, 2004. – 94 b. – URL: https://books.google.com/books?id=eqoHAQAAMAAJ.
2. Dewey J. How We Think. – Boston: D. C. Heath & Co., 1910. – 224 p.
3. Facione P. A. Critical Thinking: A Statement of Expert Consensus for Purposes of Educational Assessment and Instruction. – Millbrae, CA: California Academic Press, 1990. – (The Delphi Report).
4. Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes / ed. by M. Cole, V. John-Steiner, S. Scribner, E. Souberman. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978. – 159 p.
5. Paul R., Elder L. The Miniature Guide to Critical Thinking: Concepts and Tools. – 8th ed. – Tomales, CA: Foundation for Critical Thinking Press, 2019.
6. Khalid A. The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia. – Berkeley: University of California Press, 1998. – 335 p.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar