TURKIYA TARIXSHUNOSLIGIDA AMIR TEMUR VA TEMURIYLAR TARIXI: ILMIY QARASHLAR EVOLYUTSIYASI

Fahriddinova Shodiyona Bahriddin qizi

doi:10.5281/zenodo.21835363

30.06.2026

Oʻzbekcha

TURKIYA TARIXSHUNOSLIGIDA AMIR TEMUR VA TEMURIYLAR TARIXI: ILMIY QARASHLAR EVOLYUTSIYASI

Nashr sanasi

30.06.2026

Jurnal

Scientific Epicenter

Nashr

Scientific Epicenter 2026-yil 2-son

Sahifalar

77-88

DOI

10.5281/zenodo.21835363

Mualliflar

Fahriddinova Shodiyona Bahriddin qizi

Annotatsiya

Mazkur maqolada Turkiya tarixshunosligida Amir Temur va Temuriylar tarixining o‘rganilish jarayoni tarixshunoslik hamda kontekstual tahlil asosida tadqiq etilgan. Tadqiqotda Amir Temur shaxsiga nisbatan qarashlarning Usmonli tarixnavisligidan zamonaviy turk temurshunosligigacha bo‘lgan evolyutsiyasi yoritilgan. Zeki Velidi Togan, İsmail Aka, Halil İnalcık, Ahmet Taşağıl va boshqa turk olimlarining ilmiy konsepsiyalari qiyosiy tahlil qilinib, ularning Temuriylar davlati tarixi, davlat boshqaruvi, xalqaro munosabatlar va turkiy davlatchilik haqidagi qarashlari baholangan. Shuningdek, Turkiya va O‘zbekiston tarixshunosligidagi metodologik yondashuvlarning o‘xshash va farqli jihatlari tahlil qilinib, zamonaviy temurshunoslikning rivojlanish istiqbollari yoritilgan.

Kalit so‘zlar

Ahmet Taşağıl Amir Temur Halil İnalcık Temuriylar Turkiya tarixshunosligi Usmonli tarixnavisligi Zeki Velidi Togan kontekstual tahlil tarixiy xotira tarixshunoslik tahlili temurshunoslik turkiy davlatchilik İsmail Aka

Boshqa tillardagi variantlar

Русский

ИСТОРИЯ АМИРА ТЕМУРА И ТЕМУРИДОВ В ТУРЕЦКОЙ ИСТОРИОГРАФИИ: ЭВОЛЮЦИЯ НАУЧНЫХ ВЗГЛЯДОВ

В данной статье исследуется изучение истории Амира Темура и государства Темуридов в турецкой историографии на основе историографического и контекстуального анализа. Рассматривается эволюция научных взглядов на личность Амира Темура от ранней османской историографии до современных исследований турецких историков. Проведен сравнительный анализ научных концепций Зеки Велиди Тогана, Исмаила Ака, Халиля Иналджика, Ахмета Ташагыла и других исследователей, посвящённых вопросам государственности Темуридов, системы управления, международных отношений и традиций тюркской государственности. Кроме того, сопоставлены методологические подходы турецкой и узбекской историографии и определены современные тенденции развития темуроведения.

Амир Темур Ахмет Ташагыл Зеки Велиди Тоган Исмаил Ака Темуриды Халиль Иналджик историографический анализ историческая память контекстуальный анализ османская историография темуроведение турецкая историография тюркская государственность

English

AMIR TIMUR AND TIMURID HISTORY IN TURKISH HISTORIOGRAPHY: EVOLUTION OF SCHOLARLY INTERPRETATIONS

This article examines the study of Amir Timur and Timurid history in Turkish historiography through historiographical and contextual analysis. It explores the evolution of scholarly interpretations of Amir Timur from early Ottoman historiography to contemporary Turkish Timurid studies. The study comparatively analyzes the academic concepts of Zeki Velidi Togan, İsmail Aka, Halil İnalcık, Ahmet Taşağıl, and other Turkish historians, focusing on their interpretations of the Timurid state, governance, international relations, and the tradition of Turkic statehood. Furthermore, the article compares methodological approaches in Turkish and Uzbek historiography and identifies current trends and future prospects in Timurid studies.

Ahmet Taşağıl Amir Timur Halil İnalcık Ottoman historiography Timurid studies Timurids Turkic statehood Turkish historiography Zeki Velidi Togan contextual analysis historical memory historiographical analysis İsmail Aka

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Aka, İ. Timur ve Devleti. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1991.

2. Aka, İ. Timurlular Devleti Tarihi. Ankara: Berikan Yayınevi, 2010.

3. Aka, İ. Mirza Şahruh ve Zamanı (1405–1447). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1994.

4. Aka, İ. Timur ve Timurlular Devleti. In: Tarihte Türk Devletleri II. Ankara: Ankara Üniversitesi Rektörlüğü, 1987. pp. 553–558.

5. Togan, Zeki Velidi. Umumi Türk Tarihine Giriş. İstanbul: Enderun Kitabevi, 1981.

6. Togan, Zeki Velidi. Bugünkü Türkili (Türkistan) ve Yakın Tarihi. İstanbul: Enderun Kitabevi, 1981.

7. İnalcık, Halil. Devlet-i Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2009.

8. Taşağıl, Ahmet. Gök Türkler (I–III). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2014.

9. Kafesoğlu, İbrahim. Türk Millî Kültürü. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2014.

10. Köprülü, Mehmet Fuat. Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1991.

11. Yüksel, Musa Şamil. "Ortaçağlarda Beyin Göçü ve Etkileri: Timurlular Örneği." OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 41 (2017): 283–302.

12. Manz, Beatrice Forbes. The Rise and Rule of Tamerlane. Cambridge: Cambridge University Press, 1989.

13. Subtelny, Maria Eva. Timurids in Transition: Turko-Persian Politics and Acculturation in Medieval Iran. Leiden: Brill, 2007.

14. Woods, John E. The Timurid Dynasty. Bloomington: Indiana University Press, 1990.

15. Barthold, Wilhelm. Ulug Beg ve Zamanı. Çev. İsmail Aka. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

16. Ahmedov, Bo'riboy. Amir Temur. Toshkent: Fan, 1996.

17. Azamat Ziyo. O'zbek davlatchiligi tarixi. Toshkent: Sharq, 2000.

PDFni ko'rish