Scientific Epicenter

Scientific Epicenter

“Scientific Epicenter” scientific-methodological journal — zamonaviy ilm-fan taraqqiyotining dolzarb masalalarini yoritishga ixtisoslashgan xalqaro ilmiy-elektron jurnal bo‘lib, 2026-yil may oyidan o‘z faoliyatini boshlagan. Jurnalning muassisi Smart Quill Publishing MCHJ hisoblanadi. Nashrning asosiy maqsadi ilmiy tadqiqotlar natijalarini keng ommaga yetkazish, xalqaro ilmiy hamkorlikni rivojlantirish hamda olimlar, tadqiqotchilar va pedagoglar uchun zamonaviy ilmiy muloqot va tajriba almashish platformasini shakllantirishdan iborat.

ISSN Online: 3093-9348 DOI: 10.5281/zenodo.xxxxx Open Access Peer Reviewed
Bosh sahifa › Jurnallar › Scientific Epicenter › Arxiv
Oʻzbekcha

TASAVVUFIY-BIOGRAFIK MANBALARDA MASHOYIXLAR HAYOTI VA MA’NAVIY MEROSI

Nashr sanasi
30.08.2026
Jurnal
Scientific Epicenter
Nashr
Scientific Epicenter. 2026. 1-jild, 4-son
Sahifalar
15-19
DOI
10.5281/zenodo.23167828

Mualliflar

Annotatsiya

Mazkur maqolada Alisher Navoiyning “Nasoyim ul-muhabbat min shamoyim ul-futuvvat” asarining tasavvuf ilmi rivoji va uni ilmiy o‘rganishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda asarning tasavvufiy-biografik manba sifatidagi xususiyatlari, unda mashoyixlarning hayoti, ma’naviy-axloqiy fazilatlari, tasavvufiy maqomlari va hikmatli qarashlarining yoritilishi o‘rganiladi. Shuningdek, asarning Abdurahmon Jomiyning “Nafahot ul-uns min hazarot ul-quds” tazkirasi bilan aloqasi, Navoiy tomonidan mazkur manbaning ijodiy qayta ishlangani hamda tasavvuf tarixiga oid ma’lumotlarning kengaytirilgani ochib beriladi. Tadqiqot natijasida “Nasoyim ul-muhabbat” nafaqat tasavvuf namoyandalari tarjimai holini jamlagan tazkira, balki tasavvufning axloqiy, ma’rifiy va ruhiy asoslarini o‘rganish uchun muhim manba ekanligi asoslanadi.

Kalit so‘zlar

Alisher Navoiy axloq komil inson mashoyix ma’naviy kamolot ma’rifatulloh nafs riyozat sufiylik tasavvuf tarixi “Nasoyim ul-muhabbat”

Boshqa tillardagi variantlar

Русский

ЖИЗНЬ И ДУХОВНОЕ НАСЛЕДИЕ ШЕЙХОВ В СУФИЙСКО-БИОГРАФИЧЕСКИХ ИСТОЧНИКАХ

В данной статье анализируется значение произведения Алишера Навои «Насойим ул-мухаббат мин шамойим ул-футувват» в развитии суфийского учения и его научном изучении. В исследовании рассматриваются особенности произведения как суфийско-биографического источника, освещаются жизнь шейхов, их духовно-нравственные качества, суфийские стоянки (макамы) и мудрые взгляды. Также раскрываются связь произведения с тазкирой Абдурахмана Джами «Нафахот ул-унс мин хазарот ул-кудс», творческая переработка Навои данного источника, а также расширение сведений по истории суфизма. В результате исследования обосновывается, что «Насойим ул-мухаббат» представляет собой не только тазкиру, содержащую биографические сведения о представителях суфизма, но и важный источник для изучения нравственных, просветительских и духовных основ суфизма.
«Насойим ул-мухаббат» Алишер Навои духовное совершенствование история суфизма ма‘рифатуллах нафс нравственность риязат совершенный человек суфизм суфийское учение шейхи
English

THE LIFE AND SPIRITUAL LEGACY OF SUFI SHAYKHS IN SUFI-BIOGRAPHICAL SOURCES

This article analyzes the significance of Alisher Navoi’s work Nasoyim ul-Muhabbat min Shamoyim ul-Futuvvat in the development of Sufi thought and its scholarly study. The research examines the characteristics of the work as a Sufi-biographical source, focusing on the lives of the shaykhs, their spiritual and moral qualities, Sufi spiritual stations (maqams), and wise teachings. It also explores the relationship between the work and Abdurrahman Jami’s biographical anthology Nafahot ul-Uns min Hazarot ul-Quds, Navoi’s creative adaptation of this source, and the expansion of information concerning the history of Sufism. The study demonstrates that Nasoyim ul-Muhabbat is not only a biographical anthology containing information about representatives of Sufism, but also an important source for studying the ethical, intellectual, and spiritual foundations of Sufism.
Alisher Navoi Nasoyim ul-Muhabbat Sufi teaching Sufism history of Sufism ma‘rifatullah morality nafs perfect human shaykhs spiritual discipline spiritual perfection

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Alisher Navoiy. Nasoyim ul-muhabbat min shamoyim ul-futuvvat // Mukammal asarlar to‘plami. 20 jildlik. 17-jild. – Toshkent: Fan, 2001.
2. Alisher Navoiy. Nasoyim ul-muhabbat min shamoyim ul-futuvvat. – Asarning ilmiy nashriga oid ma’lumotlar.
3. “Nasoyim ul-muhabbat” asarida VIII asr boshlaridan XV asr oxirigacha yashagan tasavvuf namoyandalari haqidagi biografik ma’lumotlar, hikoyatlar va hikmatlar jamlangan.
4. R. Vohidov. Mumtoz adabiyot: o‘rganish va tadqiq masalalari. – Tasavvuf ahlining amal, muomala va riyozatiga oid ma’lumotlar.
5. Alisher Navoiy. Nasoyim ul-muhabbat. Muqaddima va 770 ta shayx, ulardan 35 nafari avliyo ayollar haqidagi ma’lumotlar.
6. Navoiy Jomiy “Nafahot ul-uns”iga erkin va ijodiy munosabatda bo‘lib, undagi ma’lumotlarni to‘ldirgan hamda qisqartirgan.
7. Alisher Navoiy. Nasoyim ul-muhabbat. Turli hududlar va turkiy mashoyixlar haqida kiritilgan qo‘shimcha ma’lumotlar.
8. Saydullayeva D.I. “Nasoyim ul-muhabbat”da Ahmad Yassaviy zikri // Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences. – 2023. – Vol. 3, No. 4. – B. 965–969.
9. R. Vohidov. Mumtoz adabiyot: o‘rganish va tadqiq masalalari. Tasavvuf ahlining tavba, halol luqma, shariat, ibodat, sabr, rizo, sidq va riyozat kabi fazilatlari haqidagi ma’lumotlar.
10. Alisher Navoiy. Nasoyim ul-muhabbat. Muqaddima. Navoiy insonning ma’rifatullohni anglash imkoniyatiga ega sharif mavjudot sifatidagi maqomini ta’kidlaydi. Bu fikr Navoiy asari muqaddimasidan keltirilgan iqtibos asosida tadqiqotchilar tomonidan qayd etilgan.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar