Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Sonlar
194+ Maqolalar
199+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

“TARIXIY-MADANIY TAFAKKUR” FENOMENINING FALSAFIY, PSIXOLOGIK VA PEDAGOGIK TALQINI

Nashr sanasi
14.10.2026
Jurnal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Nashr
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
843-849
DOI
10.5281/zenodo.24070739

Mualliflar

Annotatsiya

Mazkur maqolada tarixiy-madaniy tafakkur fenomenining mazmun-mohiyati falsafiy, psixologik va pedagogik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tarixiy xotira, madaniy meros, ijtimoiy tajriba, milliy o‘zlikni anglash va tanqidiy fikrlashning o‘zaro munosabati yoritiladi. Shuningdek, tarixiy-madaniy tafakkurning shaxs dunyoqarashi va ma’naviy kamolotidagi o‘rni, uning shakllanish mexanizmlari hamda ta’lim jarayonida rivojlantirish imkoniyatlari asoslanadi. Ayniqsa, badiiy adabiyotning o‘quvchilarda tarixiy voqelikni anglash, turli davrlar madaniyatini qiyoslash, obrazlar xatti-harakatini ijtimoiy-tarixiy sharoit bilan bog‘liq holda baholash va mustaqil xulosalar chiqarish ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi imkoniyatlariga alohida e’tibor qaratiladi.

Kalit so‘zlar

tarixiy-madaniy tafakkur tarixiy ong madaniy xotira falsafiy tafakkur psixologik rivojlanish pedagogik yondashuv madaniy meros badiiy adabiyot tanqidiy fikrlash milliy o‘zlik

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
This article analyzes the content and essence of the phenomenon of historical and cultural thinking from philosophical, psychological, and pedagogical perspectives. It examines the interrelationship between historical memory, cultural heritage, social experience, national identity, and critical thinking. Furthermore, it substantiates the role of historical and cultural thinking in shaping an individual’s worldview and spiritual development, as well as the mechanisms underlying its formation and the opportunities for fostering it within the educational process. Particular attention is paid to the potential of literary works to develop students’ skills in understanding historical realities, comparing the cultures of different historical periods, evaluating characters’ actions in relation to their socio-historical contexts, and drawing independent conclusions.
historical and cultural thinking historical consciousness cultural memory philosophical thinking psychological development pedagogical approach cultural heritage fiction critical thinking national identity.
English
В данной статье анализируется сущность феномена историко-культурного мышления с философской, психологической и педагогической точек зрения. Раскрывается взаимосвязь исторической памяти, культурного наследия, социального опыта, осознания национальной идентичности и критического мышления. Кроме того, обосновывается роль историко-культурного мышления в формировании мировоззрения личности и её духовном развитии, рассматриваются механизмы его становления, а также возможности его развития в образовательном процессе. Особое внимание уделяется потенциалу художественной литературы в развитии у учащихся навыков осмысления исторической действительности, сопоставления культур различных исторических эпох, оценки поступков литературных персонажей в контексте конкретных социально-исторических условий и формирования самостоятельных выводов.
историко-культурное мышление историческое сознание культурная память философское мышление психологическое развитие педагогический подход культурное наследие художественная литература критическое мышление национальная идентичность

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Zunnunov, A., Xayrullayev, M., To‘xliyev, B., Hotamov, N. Pedagogika tarixi. — Toshkent: Sharq, 2000.
2. Hashimov, K. Pedagogika tarixi. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy kutubxonasi, 2005.
3. Rajabov, Q., Hasanov, F. O‘zbekiston tarixi solnomasi. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2011.
4. Jo‘rayev, N. S., Salieva, D. A., Sultonova, N. Psixologiya tarixi. — Toshkent: Noshir, 2019.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar