"Tabiiy fanlar integratsiyasida innovatsion ta’lim texnologiyalari: an’anaviylik va zamonaviylik" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Namangan davlat pedagogika instituti Tabiiy fanlar kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-noyabr kunlari tashkil etilgan.

1+ Sonlar
22+ Maqolalar
32+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

TABIIY FANLARNI OʻQITISHDA PYTHON DASTURLASH TILI ASOSIDA KOMPYUTER MODELLASHTIRISH TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH

Nashr sanasi
14.11.2026
Jurnal
"Tabiiy fanlar integratsiyasida innovatsion ta’lim texnologiyalari: an’anaviylik va zamonaviylik" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Nashr
"Tabiiy fanlar integratsiyasida innovatsion ta’lim texnologiyalari: an’anaviylik va zamonaviylik" Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
98-104
DOI
10.5281/zenodo.23982961

Mualliflar

Annotatsiya

Maqolada tabiiy fanlarni oʻqitish jarayonida Python dasturlash tili asosida kompyuter modellashtirish texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari koʻrib chiqilgan. Python dasturlash tilining ilmiy hisoblash, matematik modellashtirish va fizik jarayonlarni vizuallashtirishdagi imkoniyatlari tahlil qilingan. Matematik mayatnik tebranishining matematik modeli ishlab chiqilib, uni Python dasturiy muhitida sonli yechish va grafik tasvirlash usuli koʻrsatilgan. Olingan nazariy natijalar asosida kompyuter modellashtirishning tabiiy fanlar boʻyicha amaliy mashgʻulotlarni tashkil etishdagi didaktik imkoniyatlari yoritilgan.

Kalit so‘zlar

Python компьютерное моделирование естественные науки математическая модель численный метод математический маятник визуализация NumPy SciPy Matplotlib.

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В статье рассматриваются возможности использования технологий компьютерного моделирования на основе языка программирования Python в процессе преподавания естественных наук. Проанализированы возможности языка программирования Python в научных расчетах, математическом моделировании и визуализации физических процессов. Разработана математическая модель колебания математического маятника, представлен метод численного решения и графического представления в программной среде Python. На основе полученных теоретических результатов освещены дидактические возможности компьютерного моделирования в организации практических занятий по естественным наукам.
Python компьютерное моделирование естественные науки математическая модель численный метод математический маятник визуализация NumPy SciPy Matplotlib.
English
The article examines the possibilities of using computer modeling technologies based on the Python programming language in the process of teaching natural sciences. The capabilities of the Python programming language in scientific calculations, mathematical modeling, and visualization of physical processes are analyzed. A mathematical model for the oscillation of a mathematical pendulum has been developed, and a method for numerical solution and graphical representation in the Python software environment has been presented. Based on the obtained theoretical results, the didactic possibilities of computer modeling in organizing practical classes in natural sciences are highlighted.
Python computer modeling natural sciences mathematical model numerical method mathematical pendulum visualization NumPy SciPy Matplotlib.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Matlin M. Scientific computation in Jupyter Notebooks using Python // The Journal of Computational Science Education. 15(2), 2024. – p. 24-28.
2. Weber J., Wilhelm T. The benefit of computational modelling in physics teaching: A historical overview // European Journal of Physics. 41(3), 2020. 034003.
3. Young N.T., Allen G., Aiken J.M., Henderson R., Caballero M.D. Identifying features predictive of faculty integrating computation into physics courses // Physical Review Physics Education Research. 15, 2019. 010114.
4. Mason R., Sirikumara H. A path to computational thinking and computer programming through physics problems // ASEE Annual Conference & Exposition. 2022.
5. Gezerlis A. Numerical Methods in Physics with Python (2nd ed.) // Cambridge University Press, 2023.
6. Linge S., Langtangen H.P. Programming for Computations – Python: A Gentle Introduction to Numerical Simulations with Python // Springer, 2016.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar