"Tabiiy fanlar integratsiyasida innovatsion ta’lim texnologiyalari: an’anaviylik va zamonaviylik" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Namangan davlat pedagogika instituti Tabiiy fanlar kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-noyabr kunlari tashkil etilgan.

1+ Sonlar
24+ Maqolalar
34+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

SHO‘RCHI TUMANI TUT PLANTATSIYALARINING NEMATODALAR FAUNASI VA EKOLOGIK GURUHLARI

Nashr sanasi
14.11.2026
Jurnal
"Tabiiy fanlar integratsiyasida innovatsion ta’lim texnologiyalari: an’anaviylik va zamonaviylik" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Nashr
"Tabiiy fanlar integratsiyasida innovatsion ta’lim texnologiyalari: an’anaviylik va zamonaviylik" Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
115-118
DOI
10.5281/zenodo.24015960

Mualliflar

Annotatsiya

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyatining Sho‘rchi tumani sharoitida tut o‘simligi ildizi va ularning rizosferasida uchrovchi nematodalarning faunasi, sistematik va ekologik tahlili to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilgan. Tadqiqotlarimiz natijasida Sho‘rchi tumanidagi tut plantatsiyalarida 5 ta turkum, 15 ta oila, 21 ta avlodga mansub 24 tur nematodalar aniqlangan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, Sho‘rchi tumani sharoitida tut o‘simligi ildizi va rizosferasida turlar sonining ko‘pligi jihatidan kasallik keltirib chiqarmaydigan fitogelmintlar ekologik guruhi vakillari yetakchi o‘rinni egallaydi.

Kalit so‘zlar

Sho‘rchi tumani tut plantatsiyalari fitonematodalar ekologik guruhlar Tylenchida ildiz sistemasi rizosfera.

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В статье представлен анализ фауны, систематического состава и экологических особенностей нематод, обитающих в корнях шелковицы и её ризосфере в условиях Шурчинского района Сурхандарьинской области. В результате исследований в тутовых плантациях Шурчинского района выявлено 24 вида нематод, относящихся к 5 отрядам, 15 семействам и 21 роду. Результаты исследования показывают, что в корнях шелковицы и её ризосфере в условиях Шурчинского района по видовому разнообразию преобладают представители экологической группы непатогенных фитогельминтов.
Шурчинский район тутовые плантации фитонематоды экологические группы Tylenchida корневая система ризосфера.
English
This article presents an analysis of the nematode fauna, taxonomic composition, and ecological characteristics of nematodes found in the roots and rhizosphere of mulberry plants under the environmental conditions of Sherabad district, Surkhandarya region. The study identified 24 nematode species belonging to 5 orders, 15 families, and 21 genera in mulberry plantations in Sherabad district. The research findings indicate that, in the roots and rhizosphere of mulberry plants under the conditions of Sherabad district, non-pathogenic phytohelminths represent the dominant ecological group in terms of species richness.
Sherabad district mulberry plantations phytonematodes ecological groups Tylenchida root system rhizosphere.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Деккер Х. Нематоды растений и борьба с ними. – М.: Колос, 1972. – 445 с.
2. Кирьянова Е.С., Кралль Э.Л. Паразитические нематоды растений и меры борьбы с ними. – М.: Наука, 1969. – Т. 1. – 447 с.
3. Парамонов А.А. Опыт экологической классификации фитонематод // Тр. ГЕЛАН СССР. – 1952. – Т. 6. – С. 338–369.
4. Парамонов А.А. Основы фитогельминтологии. Т. 1. М.: Наука, 1962. 480 с.
5. Яхшибоева М., Бекмуродов А. Нематоды тутовых плантаций южных районов Сурхандарьинской области // Научный вестник НамГУ. – 2024. – Вып. 6. – С. 151–153.
6. Boymurodov Q., Abdishukurov F., Qobilova N.X. Morus alba (oq tut) shinnisining foydali xususiyatlari, uning kimyoviy tarkibi // Pedagogs. – 2024. – Vol. 54, № 1. – B. 77–80. – URL: https://pedagogs.uz/ped/article/view/966
7. De Man J.G. Die einheimischen, frei in der reinen Erde und im süssen Wasser lebenden Nematoden // Tijdschr. Nederl. Dierk. Vereen. – 1880. – Vol. 5. – 104 p.
8. O‘ralov A.I., Sobirova M.B., G‘anijonov D.M. Ipak tarkibidagi seritsin nanozarrachasini ajratib olish // International Multidisciplinary Conference “Innovations and Tendencies of State-of-Art Science”. – URL: http://ijournal.uz/
9. Seinhorst J.W. A rapid method for the transfer of nematodes from fixative to anhydrous glycerin // Nematologica. – 1959. – Vol. 4, № 1. – P. 67–69.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar