Smart Quill Publishing

Jurnallar va konferensiyalar uchun akademik platforma

Oʻzbekcha

RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA STRATEGIK BOSHQARUVNI TAKOMILLASHTIRISHNING IQTISODIY ASOSLARI

DOI
https://doi.org/10.5281/zenodo.19454047

Mualliflar

Annotatsiya

Mazkur maqolada raqamli transformatsiya sharoitida oliy ta’lim muassasalarida strategik boshqaruvni takomillashtirishning iqtisodiy asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda raqamli iqtisodiyot sharoitida universitetlar faoliyatiga ta’sir etayotgan yangi omillar, boshqaruv jarayonlarini raqamlashtirish zarurati hamda strategik qarorlar qabul qilishda ma’lumotlarga asoslangan yondashuvlarning ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, raqamli boshqaruv tizimlari yordamida boshqaruv xarajatlarini optimallashtirish, resurslardan foydalanish samaradorligini oshirish, monitoring va nazorat mexanizmlarini kuchaytirish imkoniyatlari ochib berilgan. Maqolada oliy ta’lim muassasalarining raqobatbardoshligini oshirish, xalqaro reyting ko‘rsatkichlarini tizimli boshqarish, ilmiy va ta’lim jarayonlari natijadorligini baholashda raqamli vositalarning o‘rni asoslab beriladi. Shu bilan birga, strategik rejalashtirish, prognozlash va institutsional rivojlanishni boshqarishda katta hajmdagi ma’lumotlar, analitik platformalar va sun’iy intellekt yechimlaridan foydalanishning afzalliklari ko‘rsatib o‘tiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, strategik boshqaruvni raqamlashtirish oliy ta’lim muassasalarining barqaror rivojlanishi, moliyaviy barqarorligi va innovatsion salohiyatini kuchaytirishda muhim iqtisodiy omil hisoblanadi. Shu bois, ushbu yondashuvni amaliyotga joriy etish ta’lim tizimini modernizatsiya qilishning ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida baholanadi. Mazkur xulosalar oliy ta’lim boshqaruvida iqtisodiy samaradorlik va institutsional moslashuvchanlikni oshirish uchun ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.

Kalit so‘zlar

raqamli iqtisodiyot raqamli transformatsiya strategik boshqaruv oliy ta’lim muassasalari iqtisodiy samaradorlik raqobatbardoshlik boshqaruv xarajatlari resurslardan foydalanish

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В данной статье анализируются экономические основы совершенствования стратегического управления в высших образовательных учреждениях в условиях цифровой трансформации. В исследовании рассматриваются новые факторы, влияющие на деятельность университетов в цифровой экономике, необходимость цифровизации управленческих процессов, а также возрастающее значение подходов, основанных на данных, при принятии стратегических решений. Кроме того, раскрываются возможности цифровых систем управления по оптимизации административных расходов, повышению эффективности использования ресурсов, усилению механизмов мониторинга и контроля. В статье обоснована роль цифровых инструментов в повышении конкурентоспособности высших образовательных учреждений, системном управлении показателями международных рейтингов, а также в оценке результативности образовательной и научной деятельности. Отдельное внимание уделено преимуществам использования больших данных, аналитических платформ и решений на основе искусственного интеллекта в стратегическом планировании, прогнозировании и управлении институциональным развитием. Результаты исследования показывают, что цифровизация стратегического управления выступает важным экономическим фактором обеспечения устойчивого развития, финансовой устойчивости и инновационного потенциала высших образовательных учреждений. В связи с этим практическое внедрение данного подхода следует рассматривать как одно из приоритетных направлений модернизации системы высшего образования.
цифровая трансформация цифровая экономика стратегическое управление высшие образовательные учреждения экономическая эффективность конкурентоспособность управленческие издержки использование ресурсов
English
This article analyzes the economic foundations for improving strategic management in higher education institutions in the context of digital transformation. The study examines new factors affecting university performance in the digital economy, the need to digitalize management processes, and the growing importance of data-driven approaches in strategic decision-making. It also reveals the opportunities provided by digital management systems for optimizing administrative costs, increasing the efficiency of resource use, and strengthening monitoring and control mechanisms. The paper substantiates the role of digital tools in enhancing the competitiveness of higher education institutions, systematically managing international ranking indicators, and evaluating the outcomes of academic and research activities. In addition, the advantages of using big data, analytical platforms, and artificial intelligence solutions in strategic planning, forecasting, and institutional development management are highlighted. The findings show that the digitalization of strategic management is an important economic factor for strengthening the sustainability, financial stability, and innovation potential of higher education institutions. Therefore, the practical implementation of this approach should be regarded as a priority direction in the modernization of the education system.
digital economy digital transformation strategic management higher education institutions economic efficiency competitiveness management costs resource utilization.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Tapscott D. Raqamli iqtisodiyot: imkoniyatlar va muammolar. – “Olymp-Business”, 2019. – 368 b.
2. World Bank. Higher Education and Digital Transformation. – World Bank Publications, 2020. – 132 p.
3. OECD. Oliy ta’limda raqamli transformatsiya masalalari. – OECD Publishing, 2021. – 145 b.
4. OECD. Digital Transformation of Higher Education. – OECD Publishing, 2023. – 158 p.
5. Porter M. Raqobat strategiyasi. – “Alpina Publisher”, 2020. – 412 b.
6. UNESCO. Raqamli texnologiyalar va ta’lim tizimini rivojlantirish. – UNESCO Publishing, 2022. – 118 b.
7. Ansoff I. Strategik boshqaruv. – “Ekonomika” nashriyoti, 2018. – 356 b.
8. Mintzberg H. Strategik rejalashtirishning zamonaviy yondashuvlari. – “Piter” nashriyoti, 2019. – 304 b.
9. UNESCO. Transforming Higher Education for the Digital Era. – UNESCO Publishing, 2023. – 134 p.
10. Xolmatov A. Oliy ta’lim muassasalarida strategik boshqaruvni takomillashtirish masalalari. – “Fan va texnologiya”, 2021. – 196 b.
O‘xshash maqolalar