Yashil iqtisodiyot sharoitida makroiqtisodiy barqarorlikni taʼminlash va milliy barqaror rivojlanish: muammo va yechimlar

Mazkur Respunlika illmiy-amaliy anjumani O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi “2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejalarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 11-sonli buyrug‘iga muvofiq, 2026 yil 13-14 noyabr kunlari Turon universiteti Andijon filialida Iqtisodiyot va moliya kafedrasi tomonidan tashkil etilgan.

1+ Sonlar
45+ Maqolalar
54+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

RAQAMLI IQTISODIYOT: GLOBAL TRENDLAR, STRATEGIK ISTIQBOLLAR VA MILLIY RIVOJLANISH MODELLARI

Nashr sanasi
14.11.2026
Jurnal
Yashil iqtisodiyot sharoitida makroiqtisodiy barqarorlikni taʼminlash va milliy barqaror rivojlanish: muammo va yechimlar
Nashr
Yashil iqtisodiyot sharoitida makroiqtisodiy barqarorlikni taʼminlash va milliy barqaror rivojlanish: muammo va yechimlar
Sahifalar
123-132
DOI
10.5281/zenodo.24163207

Mualliflar

Annotatsiya

Mazkur maqolada raqamli iqtisodiyotning global rivojlanish tendensiyalari, uning iqtisodiy o‘sish, mehnat unumdorligi, innovatsion faollik va xalqaro raqobatbardoshlikka ta’siri hamda milliy rivojlanish modellarining transformatsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda tizimli adabiyotlar tahlili, qiyosiy tahlil, institutsional yondashuv va strategik sintez usullaridan foydalanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, raqamli transformatsiyaning zamonaviy bosqichi oddiy axborotlashtirishdan sun’iy intellekt, katta ma’lumotlar, bulutli texnologiyalar, raqamli davlat, platforma iqtisodiyoti va raqamli jamoat infratuzilmasiga asoslangan modelga o‘tish bilan tavsiflanadi. Shu bilan birga, raqamlashtirishning iqtisodiy samarasi texnologiyaning o‘zidan ko‘ra infratuzilma, inson kapitali, institutsional sifat, ma’lumotlar boshqaruvi va innovatsion ekotizimning uyg‘unligiga bog‘liq. Maqolada O‘zbekiston uchun “raqamli infratuzilma – inson kapitali – innovatsiya – raqamli davlat – eksport” tamoyiliga asoslangan milliy rivojlanish modeli taklif etiladi. Ushbu model raqamli texnologiyalarni ichki samaradorlik vositasidan yuqori qo‘shilgan qiymat yaratish va xalqaro raqamli xizmatlar eksportini kengaytirish mexanizmiga aylantirishni nazarda tutadi.

Kalit so‘zlar

raqamli iqtisodiyot raqamli transformatsiya sun’iy intellekt raqamli jamoat infratuzilmasi innovatsiya raqamli davlat inson kapitali raqamli tafovut O‘zbekiston iqtisodiy rivojlanish.

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В статье анализируются глобальные тенденции развития цифровой экономики, ее влияние на экономический рост, производительность труда, инновационную активность и международную конкурентоспособность, а также трансформация национальных моделей развития. В исследовании используются такие методы, как систематический обзор литературы, сравнительный анализ, институциональный подход и стратегический синтез. Результаты показывают, что современный этап цифровой трансформации характеризуется переходом от простой информатизации к модели, основанной на искусственном интеллекте, больших данных, облачных технологиях, цифровом управлении, платформенной экономике и цифровой общественной инфраструктуре. При этом экономический эффект цифровизации зависит не столько от самой технологии, сколько от синергии между инфраструктурой, человеческим капиталом, качеством институтов, управлением данными и инновационной экосистемой. В статье предлагается модель национального развития Узбекистана, основанная на принципе «цифровая инфраструктура — человеческий капитал — инновации — цифровое управление — экспорт». Данная модель предполагает трансформацию цифровых технологий из простых инструментов повышения внутренней эффективности в механизмы создания продукции с высокой добавленной стоимостью и расширения экспорта международных цифровых услуг.
цифровая экономика цифровая трансформация искусственный интеллект цифровая общественная инфраструктура инновации цифровое государство человеческий капитал цифровой разрыв Узбекистан экономическое развитие
English
This article analyzes global development trends in the digital economy, its impact on economic growth, labor productivity, innovation activity, and international competitiveness, as well as the transformation of national development models. The study employs methods such as systematic literature review, comparative analysis, an institutional approach, and strategic synthesis. The results indicate that the modern stage of digital transformation is characterized by a shift from simple informatization to a model based on artificial intelligence, big data, cloud technologies, digital governance, the platform economy, and digital public infrastructure. At the same time, the economic impact of digitalization depends less on the technology itself and more on the synergy between infrastructure, human capital, institutional quality, data governance, and the innovation ecosystem. The article proposes a national development model for Uzbekistan based on the principle of "digital infrastructure – human capital – innovation – digital governance – export." This model envisions transforming digital technologies from mere tools for internal efficiency into mechanisms for creating high value-added products and expanding the export of international digital services
digital economy digital transformation artificial intelligence digital public infrastructure innovation digital state human capital digital divide Uzbekistan economic development

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Goldfarb, A., & Tucker, C. (2019). Digital Economics. Journal of Economic Literature, 57(1), 3–43.
2. OECD. (2024). OECD Digital Economy Outlook 2024, Volume 1: Embracing the Technology Frontier.
3. UNCTAD. (2024). Digital Economy Report 2024: Shaping an Environmentally Sustainable and Inclusive Digital Future.
4. World Bank. (2023). Digital Progress and Trends Report 2023.
5. World Bank. (2025). Digital Public Infrastructure and Development: A World Bank Group Approach.
6. Dahlman, C., Mealy, S., & Wermelinger, M. (2016). Harnessing the Digital Economy for Developing Countries.
7. Fernandes, A. M., et al. (2016). Has the Internet Fostered Inclusive Innovation in the Developing World? World Development, 78, 587–609.
8. World Bank. (2025). Digital Economy.
9. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2020). “Raqamli O‘zbekiston–2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida PF-6079-son Farmon.
10. O‘zbekiston Respublikasi. “O‘zbekiston — 2030” strategiyasi.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar