Oʻzbekcha
PEDAGOGIK TA'LIM MUASSASALARIDA KASBIY KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISHNING INTEGRATIV MODELI: MUAMMO VA YECHIMLAR
Nashr
"Ta'lim ufqlari" ilmiy-uslubiy jurnali 2026-yil 1-son
Annotatsiya
Mazkur maqolada pedagogik ta'lim muassasalarida kasbiy kompetensiyani rivojlantirishning integrativ modeli nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Kasbiy kompetensiyaning tarkibiy tuzilmasi, uni rivojlantirishga ta'sir etuvchi omillar hamda mavjud yondashuvlarning kamchiliklari o'rganilgan. Integrativ model asosida nazariy bilim, amaliy ko'nikma, refleksiv faoliyat va motivatsion komponentlarning uyg'unligi asoslab berilgan. Xorijiy mamlakatlar ilg'or tajribasi O'zbekiston sharoitiga nisbatan taqqoslab o'rganilgan. Taklif etilgan model tatbiq etilganda bo'lajak o'qituvchilarning kasbiy tayyorgarlik darajasi sezilarli oshishi eksperimental ma'lumotlar bilan tasdiqlangan.
Kalit so‘zlar
bo'lajak o'qituvchi
integrativ model
kasbiy kompetensiya
kasbiy tayyorgarlik
motivatsiya
pedagogik ta'lim
refleksiv faoliyat
ta'lim sifati
Русский
В данной статье анализируется интегративная модель развития профессиональной компетентности в педагогических учебных заведениях с теоретической и практической точек зрения. Рассматривается структурная структура профессиональной компетентности, факторы, влияющие на её развитие, и недостатки существующих подходов. Интегративная модель основана на интеграции теоретических знаний, практических навыков, рефлексивной деятельности и мотивационных компонентов. Изучается передовой опыт зарубежных стран в сравнении с условиями Узбекистана. Экспериментальные данные подтверждают, что уровень профессиональной подготовки будущих учителей значительно повышается при внедрении предложенной модели
будущий учитель
интегративная модель
мотивация
педагогическое образование
профессиональная подготовка
рефлексивная деятельность
English
This article analyzes the integrative model of professional competence development in pedagogical educational institutions from a theoretical and practical perspective. The structural structure of professional competence, factors influencing its development, and the shortcomings of existing approaches are studied. The integrative model is based on the integration of theoretical knowledge, practical skills, reflective activity, and motivational components. The advanced experience of foreign countries is studied in comparison with the conditions of Uzbekistan. Experimental data confirm that the level of professional training of future teachers significantly increases when the proposed model is implemented
future teacher
integrative model
motivation
pedagogical education
professional competence
professional training
reflexive activity
1. O'zbekiston Respublikasining "Ta'lim to'g'risida"gi qonuni (O'RQ-637-son). – Toshkent, 2020.
2. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son Farmoni.
3. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son Farmoni.
4. Azizxo'jayeva N.N. Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat. – Toshkent: O'zMU nashriyoti, 2006.
5. Muslimov N.A. Kasbiy ta'lim o'qituvchilarini shakllantirishning nazariy-metodik asoslari. – Toshkent: Fan, 2005.
6. Jo'rayev R.H. Pedagogik tizimlarni modernizatsiya qilish. – Toshkent: Fan, 2012.
7. Yo'ldosheva D. Bo'lajak o'qituvchilarni kasbiy faoliyatga tayyorlash muammosining dolzarbligi // Maktabgacha va maktab ta'limi jurnali. – 2026. – Tom 4, №1. – DOI: 10.5281/zenodo.18418165
8. Darling-Hammond L. Powerful Teacher Education. – San Francisco: Jossey-Bass, 2006.
9. Deci E.L., Ryan R.M. The "what" and "why" of goal pursuits. Psychological Inquiry, 11(4). – 2000.
10. Dewey J. Democracy and Education. – New York: Macmillan, 1916.
11. Farrell T.S.C. Reflective Practice for Language Teachers. – London: Bloomsbury, 2015.
12. Hattie J. Visible Learning. – London: Routledge, 2009.
13. Kirkpatrick D.L., Kirkpatrick J.D. Evaluating Training Programs. – Berrett-Koehler, 2006.
14. Sahlberg P. Finnish Lessons. – New York: Teachers College Press, 2011.
15. Schleicher A. World Class: How to Build a 21st-Century School System. – OECD Publishing, 2018.
16. Schön D.A. The Reflective Practitioner. – New York: Basic Books, 1983.