Oʻzbekcha
O‘ZBEKISTONDA JAMOATCHILIK NAZORATI TO‘G‘RISIDAGI QONUNCHILIKNI TAKOMILLASHTIRISHNING USTUVOR YO‘NALISHLARI
Jurnal
Axsikent tarixi: yangicha qarash, tahlil va tadqiqotlar
Nashr
«Axsikent tarixi: yangicha qarash, tahlil va tadqiqotlar» xalqaro ilmiy-amaliy anjumani materiallari (2026-yil, 15-iyun)
Annotatsiya
Ushbu maqolada O‘zbekistonda jamoatchilik nazorati institutining mazmun-mohiyati, uning nazariy va huquqiy asoslari hamda amaldagi qonunchilik tizimidagi o‘rni tahlil etilgan. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va O‘zbekiston Respublikasining “Jamoatchilik nazorati to‘g‘risida”gi Qonuni normalari asosida jamoatchilik nazoratining shakllari, subyektlari va amalga oshirish mexanizmlari, uni amalga oshirishda yuzaga kelayotgan muammolar, fuqarolarning huquqiy faolligi yetarli, davlat organlari faoliyatida ochiqlik darajasi hamda nazorat mexanizmlarining samaradorligi hamda kamchiliklari tahlil qilingan.
Kalit so‘zlar
davlat boshqaruvi
fuqarolik jamiyati
jamoatchilik nazorati
ochiqlik
raqamli platformalar
shaffoflik
huquqiy mexanizm
nazorat shakllari
demokratik islohotlar
ma’muriy javobgarlik
Русский
В данной статье анализируется сущность института общественного контроля в Узбекистане, его теоретические и правовые основы, а также его место в действующей законодательной системе. В частности, на основе норм Конституции Республики Узбекистан и Закона Республики Узбекистан “Об общественном контроле” анализируются формы, субъекты и механизмы общественного контроля, проблемы, возникающие при его осуществлении, адекватность правовой деятельности граждан, уровень открытости в деятельности государственных органов, а также эффективность и недостатки механизмов контроля.
государственное управление
гражданское общество
демократические реформы
общественный контроль
открытость
прозрачность
цифровые платформы
правовой механизм
формы контроля
административная ответственность.
English
This article analyzes the essence of the institution of public control in Uzbekistan, its theoretical and legal foundations, and its place in the current legislative system. In particular, based on the norms of the Constitution of the Republic of Uzbekistan and the Law of the Republic of Uzbekistan “On Public Control”, the forms, subjects, and mechanisms of public control, the problems arising in its implementation, the adequacy of legal activity of citizens, the level of openness in the activities of state bodies, and the effectiveness and shortcomings of control mechanisms are analyzed.
civil society
democratic reforms
digital platforms
openness
transparency
public control
public administration
legal mechanism
forms of control
administrative liability
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi //Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 01.05.2023-y.,03/23/837/0241-son. https://lex.uz/docs/-6445145
2. “Jamoatchilik nazorati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuni, 12.04.2018-yildagi O‘RQ-474-son. https://lex.uz/docs/-3679092
3 “O‘zbekiston — 2030” strategiyasi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentyabrdagi PF-158-son Farmoni. https://gov.uz/oz/pages/2030_strategy
4 O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksi. – Toshkent: “Adolat”, 2024-yil. https://lex.uz/ru/docs/-97664
5. Talapov, B. A. (2019). Electronic democracy in uzbekistan: development and problems. Scientific Bulletin of Namangan State University, 1(3), 135-141.
6. Б.А.Талапов., Э.О.Ғаппаров. Давлат ҳокимияти маҳаллий органлари фаолиятини демократлаштириш жараёнлари. НамДУ илмий ахборотномаси. 2019. Vol.1: Iss.2, Article 180. https://core.ac.uk/download/pdf/285998419.pdf
7. Ғаппаров, Э. О. (2019). Innovation, social innovation and innovation activity: scientific and theoretical approaches. Scientific Bulletin of Namangan State University, 1(10), 152.
8. Talapov, B., & Gapparov, E. (2019). The process of democratizing local community in the government. Scientific bulletin of Namangan state university, 1(2), 177-181.
9. Gapparov, E. O. (2020). Social innovation as a motivating, developing factor in society. EPRA International Journal of Research and Development (IJRD), 5(8), 331-333.
10. Abdullayev A.N., Umarov M.M. Jamoatchilik nazorati: tarix va bugun. Ta’lim-tarbiya jarayoniga innovatsion yondashuvlar. Muammo va yechimlar. Respublika ilmiy-amaliy 10-sonli online konferensiya. 2022-y
11. Umarov M.M. Public control - a sign of a democratic state. International journal of Social Sciences & Interdisciplinary Research. 11, 2022-y.
12. Umarov M.M. The role of the media in the implementation of public control. International journal of Social Sciences & Interdisciplinary Research. 11, 2022-y
13. Saidov A. X. Konstitutsiyaviy islohotlar va jamoatchilik nazorati: nazariya va amaliyot // Huquq va burch jurnali. – Toshkent, 2023. № 4. 12-18-betlar.
14. Ibragimov N. Jamoatchilik kengashlari faoliyatini takomillashtirishning istiqbolli yo‘nalishlari // Demokratizatsiya va inson huquqlari. –Toshkent, 2023. № 1. 28-34-betlar.
15. Umarov, M. M. o'g'li . (2023). O'zbekiston Respublikasida inson huquq va erkinliklarini ta'minlanishi. Innovative Development in Educational Activities, 2(24), 358–362. https://doi.org/10.5281/zenodo.10445349.
16. Umarov, M. M. o‘g‘li ., & Xabibullayeva, M. A. qizi . (2024). O‘zbekiston Respublikasida fuqarolik jamiyati institutlarini rivojlantirishda jamoatchilik nazoratining rolini kuchaytirish. Innovative development in educational activities, 3(13), 104–108. https://doi.org/10.5281/zenodo.14604102
17. Toshqulov J. Raqamli davrda jamoatchilik nazorati: muammo va yechimlar // O‘zbekiston qonunchiligi tahlili. – Toshkent, 2024. № 2. 45-51-betlar.
18. Umarov, M. M. o‘g‘li., & Qosimov, R. A. o‘g‘li . (2025). Xalqaro va milliy qonunchilikda inson huquq va erkinliklarini e'tirof etilishi. Innovative development in educational activities, 4(2), 44–50. https://doi.org/10.5281/zenodo.15034886
19. Karimov Sherzod Abdumalik o'g'li, & Umarov Murodjon Mamatkarim o'g'li. (2025). O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi- Yangi O'zbekiston taraqqiyotining huquqiy poydevori [Data set]. In Latin American Journal of Education (Vol. 5, Number 07, pp. 532–539). Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.17978124
20. Fuqarolik jamiyati: darslik / Mualliflar jamoasi. –Toshkent: “Innovatsiya-Ziyo”, 2021. 320-bet.
21. Davlat va huquq nazariyasi: darslik / H. R. Boboyev va boshq. – Toshkent: TDYU nashriyoti, 2020. 410-bet.
22. Ma’muriy huquq: darslik / Mas’ul muharrir: L. B. Xvan. – Toshkent: “Yuridik adabiyotlar publish”, 2022. 350-bet.
