Oʻzbekcha
O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA NUTQ FE’LLARINING TADQIQI
Jurnal
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Nashr
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Annotatsiya
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi nutq fe’llarining lingvistik xususiyatlari qiyosiy aspektda tahlil qilinadi. Nutq fe’llari insonning kommunikativ faoliyatini ifodalovchi muhim leksik birliklar bo‘lib, ular nutq jarayonining mazmuni, maqsadi, usuli va emotsional holatini aks ettiradi. Tadqiqot davomida nutq fe’llarining paradigmatik munosabatlari, semantik guruhlari hamda ularning ikki tildagi o‘xshash va farqli jihatlari yoritiladi. Shuningdek, nutq fe’llarining badiiy matnlarda qo‘llanishi, ularning kommunikativ-pragmatik vazifalari ham tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari ingliz va o‘zbek tillaridagi nutq fe’llarining semantik tizimi umumiy qonuniyatlarga ega ekanligini, biroq har bir tilning milliy-madaniy xususiyatlari sababli ularning qo‘llanish doirasi va paradigmatik munosabatlarida muayyan tafovutlar mavjudligini ko‘rsatadi
Kalit so‘zlar
ingliz tili
kommunikativ faoliyat
leksik-semantik guruh
nutq fe’llari
o‘zbek tili
paradigmatik munosabat
qiyosiy tilshunoslik
semantika
Русский
В данной статье проводится сравнительный анализ глаголов речи в узбекском и английском языках. Глаголы речи представляют собой важную лексико-семантическую группу, отражающую коммуникативную деятельность человека. В исследовании рассматриваются семантические особенности, парадигматические отношения и функциональные характеристики глаголов речи, а также выявляются их сходства и различия в двух языках. Особое внимание уделяется их роли в художественном дискурсе, коммуникативно-прагматическим функциям и национально-культурной специфике
английский язык
глаголы речи
дискурс
коммуникативная деятельность
лексико-семантическая группа
парадигматические отношения
прагматика
семантика
сравнительное языкознание
узбекский язык
English
O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA NUTQ FE’LLARINING TADQIQI
This article presents a comparative analysis of speech verbs in Uzbek and English. Speech verbs represent one of the most significant lexical groups reflecting human communicative activity. The study focuses on their semantic features, paradigmatic relations, and communicative functions in both languages. Particular attention is paid to similarities and differences in the lexical-semantic organization of speech verbs as well as their stylistic and pragmatic roles in discourse. The findings indicate that although Uzbek and English speech verbs share common semantic principles, they also demonstrate language-specific characteristics influenced by cultural and linguistic traditions
communication
comparative linguistics
discourse
lexical-semantic group
semantics
speech verbs
1. Cruse D.A. Lexical Semantics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1986.
2. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980.
3. Levin B. English Verb Classes and Alternations: A Preliminary Investigation. – Chicago: University of Chicago Press, 1993.
4. Lyons J. Semantics. Vol. 1–2. – Cambridge: Cambridge University Press, 1977.
5. Palmer F.R. Semantics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1981.
6. Saussure F.de. Course in General Linguistics. – London: Duckworth, 1983.
7. Арутюнова Н.Д. Предложение и его смысл. – Москва: Наука, 1976.
8. Зиёева, Д.А. Инглиз ва ўзбек тилларида нутқий фаолият феълларининг парадигматик таҳлили: Филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси автореферати. – Самарқанд, 2025.
9. Кубрякова Е.С. Язык и знание. – Москва: Языки славянской культуры, 2004.
10. Миртожиев М. Ўзбек тили семасиологияси. – Тошкент: Фан, 2010.
11. Неъматов Ҳ., Расулов Р. Ўзбек тили систем лексикологияси асослари. – Тошкент: Ўқитувчи, 1995.
12. Раҳматуллаев Ш. Ҳозирги ўзбек адабий тили. Лексикология. – Тошкент: Университет, 2006.
13. Раҳматуллаев Ш. Ўзбек тилининг изоҳли фразеологик луғати. – Тошкент: Ўқитувчи, 1992.
14. Раҳматуллаев Ш. Ҳозирги адабий ўзбек тили. – Тошкент: Университет, 2006.
15. Шмелёв Д. Н. Проблемы семантического анализа лексики. – Москва: Наука, 1973.