O‘ZBEK VA INGLIZ BADIIY ADABIYOTIDA PERIFRAZALARNING LINGVOPRAGMATIK FUNKSIYALARI (O‘tkir Hoshimovning “Ikki eshik orasi” romani va U. Goldingning “Lord of the Flies” asari misolida)
Nashr sanasi
14.10.2026
Jurnal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Nashr
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
1087-1091
Mualliflar
Annotatsiya
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz badiiy adabiyotida perifrazalarning lingvopragmatik xususiyatlari O‘tkir Hoshimovning “Ikki eshik orasi” romani hamda William Goldingning “Lord of the Flies” asari materiallari asosida qiyosiy tahlil qilinadi. Perifraza badiiy nutqda predmet, shaxs, voqea yoki tushunchani to‘g‘ridan-to‘g‘ri nomlash o‘rniga uning muhim belgilarini obrazli ifoda orqali tasvirlash vositasi sifatida o‘rganiladi. Tadqiqot davomida perifrazalarning nominativ, emotsional-ekspressiv, baholovchi, xarakterlovchi, evfemistik, ramziy hamda pragmatik ta’sir ko‘rsatish funksiyalariga alohida e’tibor qaratiladi. Shuningdek, ikki asardagi perifrazalarning muallif individual uslubini shakllantirish, personajlar ruhiy holatini ifodalash va milliy-madaniy konseptlarni aks ettirishdagi o‘rni aniqlanadi. Qiyosiy tahlil natijasida o‘zbek va ingliz badiiy diskursida perifrazalarning umumiy pragmatik vazifalari bilan bir qatorda, ularning qo‘llanishida milliy dunyoqarash, ijtimoiy muhit va muallifning estetik konsepsiyasiga bog‘liq farqlar mavjudligi asoslanadi.
Kalit so‘zlar
perifraza
lingvopragmatika
pragmatik funksiya
badiiy diskurs
konnotatsiya
muallif intensiyasi
obrazlilik
baholash
evfemizm
milliy-madaniy xususiyat
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Hoshimov O‘. Ikki eshik orasi. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2015.
2. Golding W. Lord of the Flies. – London: Faber & Faber, 2011.
3. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2008.
4. Hakimov M. O‘zbek pragmalingvistikasi asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2013.
5. Cutting J. Pragmatics and Discourse: A Resource Book for Students. 3rd ed. – London: Routledge, 2015.
6. Culpeper J., Haugh M. Pragmatics and the English Language. – Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2014.
7. Birner B. J. Introduction to Pragmatics. – Chichester: Wiley-Blackwell, 2013.
8. Huang Y. Pragmatics. 2nd ed. – Oxford: Oxford University Press, 2014.
9. Jeffries L., McIntyre D. Stylistics. – Cambridge: Cambridge University Press, 2010.
10. Simpson P. Stylistics: A Resource Book for Students. 2nd ed. – London: Routledge, 2014.