OʻZBEK TILINING IJTIMOIY-SIYOSIY VA HUQUQIY INTEGRATSIYALASHUVI: MILLIY TARAQQIYOTNING LISONIY STRATEGIYASI

Anvarov Alisher Abdulatifovich; Anvarova Mohlaroyim Alisher qizi

doi:10.5281/zenodo.23691509

14.10.2026

Oʻzbekcha

OʻZBEK TILINING IJTIMOIY-SIYOSIY VA HUQUQIY INTEGRATSIYALASHUVI: MILLIY TARAQQIYOTNING LISONIY STRATEGIYASI

Nashr sanasi

14.10.2026

Jurnal

Filologiyaning dolzarb masalalari

Nashr

“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani

Sahifalar

325-330

DOI

10.5281/zenodo.23691509

Mualliflar

Anvarov Alisher Abdulatifovich , Anvarova Mohlaroyim Alisher qizi

Annotatsiya

Mazkur ilmiy maqolada 2026-yilda qabul qilingan davlat miqyosidagi qarorlar, farmonlar va farmoyishlar ijrosi doirasida oʻzbek tilining ijtimoiy munosabatlardagi strategik mavqei, uning huquqiy-amaliy integratsiyalashuvi hamda globallashuv va keskin raqamli transformatsiya davridagi lisoniy xavfsizlik muammolari keng koʻlamda tahlil qilingan. Tilning milliy oʻzlikni anglash, davlat suverenitetini mustahkamlash hamda jamiyatning ijtimoiy-siyosiy barqarorligini taʼminlashdagi fundamental oʻrni zamonaviy sotsiolingvistik hamda lingvokultorologik metodologiyalar yordamida ochib berilgan. Shuningdek, davlat tilining raqamli iqtisodiyot, sunʼiy intellekt, sud-huquq tizimi va xalqaro munosabatlardagi qoʻllanish amaliyoti chuqur tadqiq etilib, uni yanada rivojlantirishga qaratilgan amaliy takliflar ishlab chiqilgan.

Kalit so‘zlar

davlat siyosati global axborot makoni ijtimoiy munosabatlar lingvistik tahlil milliy oʻzlik nutq madaniyati qonunchilik raqamlashtirish. sotsiolingvistika terminologiya oʻzbek tili lisoniy integratsiya milliy konseptosfera

Boshqa tillardagi variantlar

Русский

В данной научной статье на основе государственных решений, указов и распоряжений, принятых в 2026 году, всесторонне анализируются стратегическая роль узбекского языка в социальных отношениях, его правовая и практическая интеграция, а также проблемы языковой безопасности в эпоху глобализации и интенсивной цифровой трансформации. Фундаментальное значение языка в осознании национальной идентичности, укреплении государственного суверенитета и обеспечении социально-политической стабильности общества раскрывается с помощью современных социолингвистических и лингвокультурологической методологий. Также глубоко исследуется практика применения государственного языка в цифровой экономике, искусственном интеллекте, судебно-правовой системе и международных отношениях, разработаны практические предложения, направленные на его дальнейшее развитие.

глобальное информационное пространство государственная политика законодательство культура речи лингвистический анализ национальная идентичность социальные отношения социолингвистика терминология узбекский язык цифровизация языковая интеграция национальная концептосфера

English

In this scientific article, based on the implementation of state decisions, decrees, and orders adopted in 2026, the strategic position of the Uzbek language in social relations, its legal-practical integration, and linguistic security problems in the era of globalization and rapid digital transformation are comprehensively analyzed. The fundamental role of language in national identity awareness, strengthening state sovereignty, and ensuring socio-political stability of society is revealed through modern sociolinguistic and linguacultural methodologies. The practice of using the state language in the digital economy, artificial intelligence, the judicial system, and international relations is deeply researched, and practical proposals aimed at its further development have been developed.

Uzbek language digitalization global information space legislation linguistic analysis national identity social relations sociolinguistics speech culture state policy terminology linguistic integration national conceptosphere

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Oʻzbekiston Respublikasining 2026-yilda qabul qilingan davlat tili, raqamlashtirish va maʼnaviy-maʼrifiy sohaga oid farmonlari, qarorlari va Hukumat farmoyishlari toʻplami. – Toshkent: Adolat, 2026.

2. Karimov S. Sotsiolingvistika asoslari: Darslik. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2023. – 280 b.

3. Yoʻldoshev Q. Til va jamiyat: Milliy yuksalishning lisoniy omillari. – Toshkent: Akademnashr, 2024. – 320 b.

4. Nurmonov A. Tanlangan asarlar. III jild: Sotsiolingvistika va til nazariyasi masalalari. – Toshkent: Mumtoz soʻz, 2022. – 410 b.

5. Saidov A. Yangi Oʻzbekiston va huquqiy til: Normativ hujjatlarning lingvistik tahlili. – Toshkent: Adolat, 2025. – 215 b.

6. Xolmanova Z. Lisoniy munosabatlar, terminologiya va tarjima nazariyasi muammolari. – Toshkent: Universitet, 2023. – 260 b.

7. Oʻzbek tilining izohli lugʻati. J. I-V. – Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi, 2020.

8. Dadabayev H. Oʻzbek tili terminologiyasi shakllanishi va taraqqiyoti. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2021. – 190 b.

9. Mahmudov N. Til va madaniyat. – Toshkent: Maʼnaviyat, 2018. – 240 b.

10. Begmatov E. Oʻzbek tili ijtimoiy funksiyasi muammolari. – Toshkent: Fan, 2015. – 305 b.

PDFni ko'rish