Oʻzbekcha
O‘ZBEK TILINING DAVLAT TILI SIFATIDA SHAKLLANISHI
Jurnal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Nashr
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Annotatsiya
Maqolada o‘zbek tilining davlat tili sifatida shakllanish jarayoni tarixiy, huquqiy va ijtimoiy-lingvistik jihatdan tahlil qilinadi; o‘zbek tilining qadimgi turkiy yozma an’analardan zamonaviy davlat tili maqomigacha bo‘lgan taraqqiyot bosqichlari yoritiladi. 1989-yilda “Davlat tili haqida”gi Qonunning qabul qilinishi, mustaqillik yillarida til maqomining konstitutsiyaviy jihatdan mustahkamlanishi hamda zamonaviy til siyosatining asosiy yo‘nalishlari tahlil etiladi, shuningdek, o‘zbek tilining ta’lim, davlat boshqaruvi, ilm-fan va raqamli makondagi o‘rni hamda rivojlanish istiqbollari baholanadi.
Kalit so‘zlar
adabiy til
davlat tili
milliy til
o‘zbek tili
til siyosati
til taraqqiyoti
davlat tili maqomi
Русский
В статье рассматривается процесс формирования узбекского языка как государственного с исторической, правовой и социально-лингвистической точек зрения. Анализируются основные этапы развития узбекского языка, значение Закона «О государственном языке», конституционное закрепление его статуса в годы независимости и современные направления языковой политики.
государственный язык
литературный язык
национальный язык
узбекский язык
языковая политика
статус языка
English
The article examines the formation of Uzbek as a state language from historical, legal and socio-linguistic perspectives. It analyzes the main stages of the Uzbek language development, the significance of the Law “On the State Language”, the constitutional consolidation of its status during the years of independence, and contemporary directions of language policy.
Uzbek language
language policy
literary language
national language
state language
language status
1. Alisher Navoiy. Muhokamat ul-lug‘atayn. – Toshkent: Fan, 2000.
2. Jamolxonov H. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Talqin, 2005.
3. Mahmud Koshg‘ariy. Devonu lug‘otit turk. I–III jildlar. – Toshkent: Fan, 1960–1963.
4. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Yangi tahrir. – Toshkent, 2023.
5. O‘zbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi Qonuni. 1989-yil 21-oktabr.
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 21-oktabrdagi PF-5850-son Farmoni. “O‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeini tubdan oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”.
7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 20-oktabrdagi PF-6084-son Farmoni. “Mamlakatimizda o‘zbek tilini yanada rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”.
8. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5 jildlik. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
9. Sayfullayeva R., Mengliyev B., Boqiyeva G. va boshq. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2009.
10. Shoabdurahmonov Sh., Asqarova M., Hojiyev A. va boshq. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: O‘qituvchi, 1980. – b.
11. Tursunov U., Muxtorov J., Rahmatullayev Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: O‘zbekiston, 1992. – 400 b.
