O‘ZBEK MULOQOT DISKURSIDA BILVOSITA RAD ETISHNING PRAGMALINGVISTIK MEXANIZMLARI
Nashr sanasi
14.10.2026
Jurnal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Nashr
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
1039-1043
Mualliflar
Annotatsiya
Maqolada o‘zbek muloqot diskursida bilvosita rad etishning pragmalingvistik mexanizmlari nutqiy aktlar nazariyasi, suhbat implikaturasi va xushmuomalalik tamoyillari asosida izohlanadi. Sabab keltirish, ikkilanish, javobni kechiktirish, muqobil taklif bildirish va minnatdorlik bilan yumshatish modellari tahlil qilinadi. Maxsus tuzilgan dialoglar yordamida grammatik shakl va kommunikativ maqsadning nomuvofiqligi, kontekstual inferensiyaning roli hamda ijtimoiy masofa omillari yoritiladi. Tadqiqot bilvosita rad etishni avtomatik ravishda har qanday noaniq javob bilan tenglashtirmaslik zarurligini ko‘rsatadi.
Kalit so‘zlar
bilvosita rad etish
pragmalingvistika
nutqiy akt
implikatura
diskurs
xushmuomalalik
kontekst
inferensiya
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Austin, J. L. (1962). How to Do Things with Words. Oxford: Clarendon Press.
2. Searle, J. R. (1975). Indirect Speech Acts. In: Cole, P., Morgan, J. L. (eds.), Syntax and Semantics, Vol. 3: Speech Acts. New York: Academic Press, pp. 59–82.
3. Grice, H. P. (1975). Logic and Conversation. In: Cole, P., Morgan, J. L. (eds.), Syntax and Semantics, Vol. 3: Speech Acts. New York: Academic Press, pp. 41–58.
4. Brown, P., Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some Universals in Language Usage. Cambridge: Cambridge University Press.
5. Leech, G. N. (1983). Principles of Pragmatics. London: Longman.