MAHDUMI A’ZAM TA’LIMOTIDA BAG‘RIKENGLIK VA MA’NAVIY KAMOLOTNING TA’LIM VA TARBIYA TRANSFORMATSIYASI (NAFS, RUH, QALB UYG‘UNLIGI KONTEKSTIDA)

Uraqov Nodirbek Boboqulovich

doi:10.5281/zenodo.21130916

23.06.2026

Oʻzbekcha

MAHDUMI A’ZAM TA’LIMOTIDA BAG‘RIKENGLIK VA MA’NAVIY KAMOLOTNING TA’LIM VA TARBIYA TRANSFORMATSIYASI (NAFS, RUH, QALB UYG‘UNLIGI KONTEKSTIDA)

Nashr sanasi

23.06.2026

Jurnal

Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari

Nashr

Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari xalqaro ilmiy-amaliy anjuman (2026-yil, 23-iyun)

Sahifalar

168-172

DOI

10.5281/zenodo.21130916

Mualliflar

Uraqov Nodirbek Boboqulovich

Annotatsiya

Mazkur maqolada Mahdumi A’zam Kosoniy ta’limotida bag‘rikenglik va ma’naviy kamolot masalalarining falsafiy hamda tasavvufiy asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda mutafakkirning nafs, ruh va qalb haqidagi qarashlari inson kamolotining muhim omillari sifatida yoritiladi. Shuningdek, Mahdumi A’zam asarlarida aks etgan ma’naviy-axloqiy qadriyatlarning zamonaviy ta’lim va tarbiya transformatsiyasidagi o‘rni ochib beriladi. Muallif tasavvufiy antropologiya asosida yoshlar tarbiyasida bag‘rikenglik, insonparvarlik va ma’naviy mas’uliyatni rivojlantirish mexanizmlarini ilmiy jihatdan asoslaydi. Tadqiqot natijasida Mahdumi A’zam merosining Yangi O‘zbekiston sharoitida ma’naviy-ma’rifiy siyosatni takomillashtirishdagi ahamiyati ko‘rsatib beriladi.

Kalit so‘zlar

bag‘rikenglik insonparvarlik tarbiya ta’lim transformatsiyasi Mahdumi A’zam ma’naviy kamolot ruh qalb tasavvuf Naqshbandiya ma’naviyat.

Boshqa tillardagi variantlar

Русский

В статье анализируются философские и суфийские основы толерантности и духовного совершенствования в учении Махдуми Аъзама Косани. Особое внимание уделяется взаимосвязи понятий нафс, рух и калб как основным факторам формирования совершенной личности. Исследуется значение духовно-нравственных ценностей, отражённых в трудах мыслителя, в условиях трансформации современного образования и воспитания. Обосновываются механизмы формирования толерантности, гуманизма и духовной ответственности молодёжи на основе суфийской антропологии. Показано значение наследия Махдуми Аъзама для совершенствования духовно-просветительской политики Нового Узбекистана.

воспитание гуманизм суфизм толерантность трансформация образования Махдуми Аъзам духовное совершенство дух душа Накшбандия духовность.

English

This article analyzes the philosophical and Sufi foundations of tolerance and spiritual perfection in the teachings of Mahdumi A’zam Kosoni. Particular attention is paid to the concepts of nafs, spirit and heart as the key components of human perfection. The study explores the role of spiritual and moral values reflected in the thinker's works within the transformation of modern education and upbringing. Based on Sufi anthropology, the mechanisms of developing tolerance, humanism and spiritual responsibility among young people are scientifically substantiated. The article also highlights the significance of Mahdumi A’zam’s heritage in improving the spiritual and educational policy of New Uzbekistan.

Sufism humanism tolerance upbringing Mahdumi A’zam spiritual perfection spirit heart Naqshbandiyya educational transformation spirituality.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021. – 464 b.

2. Maxdumi A’zam Dahbediy. Majmua ar-rasoil: risolalar to‘plami. – Toshkent: “Qamar-media” MChJ, 2020. – 616 b.

3. Maxdumi A’zam Kosoniy. Risolai bayoni silsila // Majmua ar-rasoil. – Toshkent: Qamar-media, 2020. – B. 261–276.

4. Maxdumi A’zam Kosoniy. Risolai sharhi ruboiyot // Majmua ar-rasoil. – Toshkent: Qamar-media, 2020. – B. 277–298.

5. Maxdumi A’zam Kosoniy. Risolai Zikr // Majmua ar-rasoil. – Toshkent: Qamar-media, 2020. – B. 299–324.

6. Maxdumi A’zam Kosoniy. Risolai Murshid us-solikin // Majmua ar-rasoil. – Toshkent: Qamar-media, 2020. – B. 79–142.

7. Maxdumi A’zam Kosoniy. Risolai voqeai haqqoniya // Majmua ar-rasoil. – Toshkent: Qamar-media, 2020. – B. 72–78.

8. Maxdumi A’zam Kosoniy. Risolai Odob us-solikin // Majmua ar-rasoil. – Toshkent: Qamar-media, 2020. – B. 528–560.

9. Komilov N. Tasavvuf. – Toshkent: Movarounnahr, 2009.

10. Hasanov B. Naqshbandiya ta’limoti va ma’naviy kamolot masalalari. – Toshkent: Fan, 2021.

11. Uraqov N.B. Maxdumi A’zam Kosoniy ta’limotida bag‘rikenglik g‘oyalarining tasavvufiy-falsafiy tahlili // Tamaddun nuri. – 2026. – №1 (76). – B. 42–49.

PDFni ko'rish