“LISON UT-TAYR” DOSTONIDA BADIIY TASVIR VOSITALARINING LINGVOPOETIK XUSUSIYATLARI

Turaxanova Xosiyatxon Maxamadolimovna

doi:10.5281/zenodo.24101056

14.10.2026

Oʻzbekcha

“LISON UT-TAYR” DOSTONIDA BADIIY TASVIR VOSITALARINING LINGVOPOETIK XUSUSIYATLARI

Nashr sanasi

14.10.2026

Jurnal

Filologiyaning dolzarb masalalari

Nashr

“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani

Sahifalar

1206-1209

DOI

10.5281/zenodo.24101056

Mualliflar

Turaxanova Xosiyatxon Maxamadolimovna

Annotatsiya

Mazkur maqolada Alisher Navoiyning “Lison ut-tayr” dostonida qo‘llangan badiiy tasvir vositalarining lingvopoetik xususiyatlari tadqiq etiladi. Xususan, metafora, metonimiya, o‘xshatish, mubolag‘a, jonlantirish, ramz, allegoriya va tazod kabi vositalarning semantik hamda funksional xususiyatlari tahlil qilinadi. Dostonning asosiy obrazlari — qushlar, Simurg‘, safar, ishq va vodiylar orqali insonning ma’naviy kamolotga intilishi, nafsdan xalos bo‘lishi hamda Haqiqatni anglashi ifodalangani ko‘rsatib beriladi.

Kalit so‘zlar

Lison ut-tayr Alisher Navoiy badiiy tasvir vositalari lingvopoetika metafora metonimiya o‘xshatish mubolag‘a jonlantirish ramz allegoriya Simurg‘ tasavvuf badiiy obraz.

Boshqa tillardagi variantlar

English

This article examines the linguopoetic features of artistic figurative devices used in Alisher Navoi’s epic poem “Lison ut-Tayr”. In particular, the semantic and functional features of metaphor, metonymy, simile, hyperbole, personification, symbol, allegory and antithesis are analyzed. The study demonstrates that the images of birds, Simurgh, the journey, love and the valleys in the poem represent the human aspiration toward spiritual perfection, liberation from worldly desires and comprehension of the Truth.

Lison ut-Tayr Alisher Navoi artistic figurative devices linguopoetics metaphor metonymy simile hyperbole personification symbol allegory Simurgh Sufism artistic image

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Alisher Navoiy. Lison ut-tayr. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 1991.

2. Navoiyshunoslik. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent, 2020.

3. Hayitmetov, A. Navoiy dahosi. – Toshkent: Sharq, 1996.

4. Komilov, N. Tasavvuf. – Toshkent: Movarounnahr, 2009.

5. Yo‘ldoshev, M. Badiiy matnning lisoniy tahlili. – Toshkent, 2008.

6. Qilichev, E. Badiiy tasvirning leksik vositalari. – Toshkent: Fan, 1982.

7. Qo‘ng‘urov, R., Begmatov, E., Tojiyev, Y. O‘zbek tilining stilistikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1992.

8. Turaxanova. X. Alisher Navoiyning “Lison ut-tayr” dostonida badiiy tasviriy vositalarning qo‘llanilishi. – Farg‘ona davlat universiteti ilmiy jurnali, 2023.

PDFni ko'rish