Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar

Mazkur Respublika ilmiy-amaliy konferensiya O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 16-yanvardagi 11-son buyrug‘iga 1-ilova bilan tasdiqlangan “2026-yilda xalqaro miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasi”ga muvofiq, 2026-yil 20-may kuni Namangan davlat pedagogika instituti Falsafiy va tarixiy fanlar kafedrasining tashabbusi bilan o‘tkazildi.

1+ Sonlar
146+ Maqolalar
150+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

KONSEPTUAL MA’LUMOTLARNI STRUKTURAVIY MODELLASHTIRISH VA LINGVISTIK KODLASH TAMOYILLARI

Nashr sanasi
20.05.2026
Jurnal
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar
Nashr
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Sahifalar
1079-1083
DOI
10.5281/zenodo.23341528

Mualliflar

Annotatsiya

Mazkur tezisda konseptual ma’lumotlarni strukturaviy modellashtirish va lingvistik kodlashning nazariy asoslari, kompyuter lingvistikasidagi ahamiyati hamda elektron lug‘atlar yaratish jarayonidagi o‘rni yoritiladi. Konsept mazmunini tashkil etuvchi semantik belgilarni aniqlash, ularni tizimlashtirish, formal modellar orqali ifodalash va raqamli muhitda qayta ishlash masalalari tahlil qilinadi. Shuningdek, lingvistik ma’lumotlarni kodlashda izchillik, aniqlik, tizimlilik va semantik muvofiqlik tamoyillariga rioya qilish zarurligi asoslanadi.

Kalit so‘zlar

elektron lug‘at formal model kompyuter lingvistikasi konsept lingvistik kodlash raqamli til resurslari. semantik belgi strukturaviy modellashtirish

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В тезисе освещаются теоретические основы структурного моделирования концептуальных данных, значение лингвистического кодирования в компьютерной лингвистике и его роль в процессе создания электронных словарей. Анализируются вопросы выявления семантических признаков, составляющих содержание концепта, их систематизации, представления посредством формальных моделей и обработки в цифровой среде. Также обосновывается необходимость соблюдения принципов последовательности, точности, системности и семантического соответствия при кодировании лингвистических данных.
компьютерная лингвистика концепт лингвистическое кодирование семантический признак структурное моделирование формальная модель цифровые языковые ресурсы. электронный словарь
English
This thesis explores the theoretical foundations of structural modeling of conceptual data, the significance of linguistic encoding in computational linguistics, and its role in the development of electronic dictionaries. It examines the identification and systematization of semantic features that constitute the content of a concept, their representation through formal models, and their processing in a digital environment. The study also highlights the importance of adhering to the principles of consistency, accuracy, systematic organization, and semantic compatibility in linguistic data encoding.
computational linguistics concept digital language resources. electronic dictionary formal model linguistic encoding semantic feature structural modeling

Foydalanilgan adabiyotlar

1. O'zbek tilining izohli lug'ati. 5 jildli. – Toshkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
2. Rahimov A. Kompyuter lingvistikasi asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2011.
3. Sayidirahimova N.S. Kognitiv tilshunoslikda “tushuncha” va “konsept”, ularni tahlil qilish usullari // O'zbekistonda xorijiy tillar. – Toshkent, 2022. – № 2 (43). – B. 98–107.
4. Safarov, Sh. (2006). Kognitiv tilshunoslik [Cognitive linguistics]. Sangzor.
5. Fayzieva S.R. Underlying differences between cognitive and linguocultural concepts in the field of cognitive linguistics and linguoculturology // O'zbekistonda xorijiy tillar. – Toshkent, 2021. – № 6 (41). – B. 60–68.
6. Lakoff G. Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Reveal about the Mind. – Chicago: University of Chicago Press, 1987.
7. Fellbaum C. (ed.) WordNet: An Electronic Lexical Database. – Cambridge, MA: MIT Press, 1998.
8. Лихачёв Д.С. Концептосфера русского языка // Известия РАН. Серия литературы и языка. – М., 1993. – Т. 52, № 1. – С. 3–9.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar