Oʻzbekcha
KONSEPTUAL MA’LUMOTLARNI STRUKTURAVIY MODELLASHTIRISH VA LINGVISTIK KODLASH TAMOYILLARI
Jurnal
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar
Nashr
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Annotatsiya
Mazkur tezisda konseptual ma’lumotlarni strukturaviy modellashtirish va lingvistik kodlashning nazariy asoslari, kompyuter lingvistikasidagi ahamiyati hamda elektron lug‘atlar yaratish jarayonidagi o‘rni yoritiladi. Konsept mazmunini tashkil etuvchi semantik belgilarni aniqlash, ularni tizimlashtirish, formal modellar orqali ifodalash va raqamli muhitda qayta ishlash masalalari tahlil qilinadi. Shuningdek, lingvistik ma’lumotlarni kodlashda izchillik, aniqlik, tizimlilik va semantik muvofiqlik tamoyillariga rioya qilish zarurligi asoslanadi.
Kalit so‘zlar
elektron lug‘at
formal model
kompyuter lingvistikasi
konsept
lingvistik kodlash
raqamli til resurslari.
semantik belgi
strukturaviy modellashtirish
Русский
В тезисе освещаются теоретические основы структурного моделирования концептуальных данных, значение лингвистического кодирования в компьютерной лингвистике и его роль в процессе создания электронных словарей. Анализируются вопросы выявления семантических признаков, составляющих содержание концепта, их систематизации, представления посредством формальных моделей и обработки в цифровой среде. Также обосновывается необходимость соблюдения принципов последовательности, точности, системности и семантического соответствия при кодировании лингвистических данных.
компьютерная лингвистика
концепт
лингвистическое кодирование
семантический признак
структурное моделирование
формальная модель
цифровые языковые ресурсы.
электронный словарь
English
This thesis explores the theoretical foundations of structural modeling of conceptual data, the significance of linguistic encoding in computational linguistics, and its role in the development of electronic dictionaries. It examines the identification and systematization of semantic features that constitute the content of a concept, their representation through formal models, and their processing in a digital environment. The study also highlights the importance of adhering to the principles of consistency, accuracy, systematic organization, and semantic compatibility in linguistic data encoding.
computational linguistics
concept
digital language resources.
electronic dictionary
formal model
linguistic encoding
semantic feature
structural modeling
1. O'zbek tilining izohli lug'ati. 5 jildli. – Toshkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
2. Rahimov A. Kompyuter lingvistikasi asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2011.
3. Sayidirahimova N.S. Kognitiv tilshunoslikda “tushuncha” va “konsept”, ularni tahlil qilish usullari // O'zbekistonda xorijiy tillar. – Toshkent, 2022. – № 2 (43). – B. 98–107.
4. Safarov, Sh. (2006). Kognitiv tilshunoslik [Cognitive linguistics]. Sangzor.
5. Fayzieva S.R. Underlying differences between cognitive and linguocultural concepts in the field of cognitive linguistics and linguoculturology // O'zbekistonda xorijiy tillar. – Toshkent, 2021. – № 6 (41). – B. 60–68.
6. Lakoff G. Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Reveal about the Mind. – Chicago: University of Chicago Press, 1987.
7. Fellbaum C. (ed.) WordNet: An Electronic Lexical Database. – Cambridge, MA: MIT Press, 1998.
8. Лихачёв Д.С. Концептосфера русского языка // Известия РАН. Серия литературы и языка. – М., 1993. – Т. 52, № 1. – С. 3–9.