INGLIZ VA O‘ZBEK YURIDIK TERMINOLOGIYASINING SEMANTIK STRUKTURASI VA KOMMUNIKATIV-FUNKSIONAL XUSUSIYATLARI
Nashr sanasi
14.10.2026
Jurnal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Nashr
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
1242-1248
Mualliflar
Annotatsiya
Mazkur tadqiqot ingliz va o‘zbek tillaridagi maxsus huquqiy birliklarning mazmuniy tashkil topishi hamda huquqiy muloqot jarayonidagi vazifalarini qiyosiy jihatdan o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning asosiy maqsadi ikki tilda huquqiy tushunchalarning ifodalanish mexanizmlari, ma’no tarkibi, tushunchalararo munosabatlar va kommunikativ vazifalardagi o‘xshashlik hamda farqlarni aniqlashdan iborat. Tadqiqotda qiyosiy, semantik, kontekstual, funksional va lingvopragmatik yondashuvlardan foydalanildi. Material sifatida qonun hujjatlari, sud hujjatlari, shartnomalar, normativ-huquqiy hujjatlar hamda rasmiy huquqiy matnlar tahlil qilindi. Natijalar maxsus huquqiy leksikaning faqat nomlash vazifasini emas, balki tartibga solish, aniqlashtirish, izohlash, argumentatsiya va institutsional muloqotni ta’minlash kabi funksiyalarni ham bajarishini ko‘rsatadi. Shuningdek, ikki tildagi huquqiy birliklarning mazmuni tegishli huquqiy tizim, tarixiy taraqqiyot, milliy tajriba va kommunikativ vaziyat bilan chambarchas bog‘liqligi aniqlandi. Tadqiqot natijalari huquqiy tarjima, terminografiya, qiyosiy tilshunoslik va maxsus diskurs tadqiqotlari uchun nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega.
Kalit so‘zlar
semantika
terminologiya
huquqiy diskurs
kommunikatsiya
funksionallik
qiyosiy tahlil
lingvopragmatika
terminografiya
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Bhatia, V. K. (2017). Legal Discourse: Perspectives and Practices. Routledge.
2. Cabré, M. T. (1999). Terminology: Theory, Methods and Applications. John Benjamins.
3. Cao, D. (2007). Translating Law. Multilingual Matters.
4. Garner, B. A. (2013). Legal Writing in Plain English. University of Chicago Press.
5. Khujakulov, S. (2025a). Sociolinguistic and normative-stylistic methods of analysis of legal terms (on the example of Uzbek and English languages). Legal Linguistics, 35(46), 57–61.
6. Khujakulov, S. (2025b). Semantic and Lexical Divergences in English and Uzbek Legal Terminologies as Indicators of Cross-Cultural Juridical Thinking and Translational Challenges.
7. Khujakulov, S., Ivanova, T., Khushmanova, G., & Kurbonova, S. (2024). Hermeneutic and doctrinal method of lexico-semantic and normative-stylistic analysis of legal terms in the English and Uzbek languages.
8. Mattila, H. E. S. (2013). Comparative Legal Linguistics. Ashgate.
9. Mellinkoff, D. (1963). The Language of the Law. Little, Brown and Company.
10. Pulatova, U., Pulatova, N., Umarova, I., Rasbergenova, S., & Allashova, S. (2025). Comparative study of legal terms in English and Uzbek languages with reference to international law and legal globalisation. Comparative Legilinguistics, 63, 330–361.
11. Rakhmonova, S. (2026). Comparative study of English and Uzbek legal terminology. Oriental Journal of Education, 6(01), 38–44.
12. Rahmonova, D. (2022). O‘zbek tilida huquqiy matnlarning tarjima muammolari. Filologiya masalalari, 4, 45–52.
13. Šarčević, S. (1997). New Approach to Legal Translation. Kluwer Law International.
14. Temmerman, R. (2000). Towards New Ways of Terminology Description: The Sociocognitive Approach. John Benjamins.
15. Tiersma, P. M. (1999). Legal Language. University of Chicago Press.
16. Xasanbayeva, S., & Mannonova, S. (2025). Linguistic analysis of legal terminology in English and Uzbek. Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 3(4), 506–511. https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.journal-science-innovative.81918.