Oʻzbekcha
INGLIZ VA O’ZBEK TILLARIDAGI ZAMONAVIY TERMINLARNING CHOG’ISHTIRMA TAHLILI
Jurnal
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari
Nashr
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari xalqaro ilmiy-amaliy anjuman (2026-yil, 23-iyun)
Annotatsiya
Ushbu maqola ingliz va o’zbek tillaridagi zamonaviy terminshunoslikning qiyosiy-chog’ishtirma tahliliga bag’ishlanadi. Hozirgi globallashuv va sun’iy intellektning uzluksiz o’sib borishi davrida ingliz tiliga yangi tushunchalarning asosiy manbasi sifatida qaralmoqda. Ushbu izlanishning maqsadi yangi terminlarning o’zbek tiliga kirib kelish uslublari, ularning semantik moslashinuvi va morfologik xususiyatlarini ko’rib chiqadi. Tahlillar natijasiga ko’ra, o’zbek tilidagi zamonaviy terminlarning qariyb 60% qismi milliy muqobillarning yo’qligi sababli to’g’ridan to’g’ri o’zlashtirilib, ommalashmoqda. Muallif to’g’ridan to’g’ri o’zlashtirish va kalka usullarini tahlil qiladi, xalqaro terminlarning integratsiyalanish jarayonida ularning o’z ma’nosini saqlab qolinishi qanchalik muhimligini ta’kidlaydi. Tadqiqot xulosalari o’zbek tili leksik qatlamining boyish mexanizmlarini tushunishga va yagona terminologik electron lug’atlarni yaratilish zaruriyatini asoslashga xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar
IT-atamalar
Terminshunoslik
ingliz tili
lingvistik moslashuv
neologizmlar.
o’zbek tili
o’zlashmalar
qiyosiy tahlil
Русский
Данная статья посвящена сравнительно-сопоставительному анализу современной терминологии на английском и узбекском языках. В эпоху современной глобализации и постоянного развития искусственного интеллекта английский язык рассматривается как основной источник новых концепций. Целью данного исследования является изучение способов проникновения новых терминов в узбекский язык, их семантической адаптации и морфологических особенностей. По результатам анализа, около 60% современных терминов в узбекском языке заимствуются и популяризируются напрямую из-за отсутствия национальных альтернатив. Автор напрямую анализирует методы заимствования и калькирования, подчеркивая, насколько важно сохранение собственного значения международных терминов в процессе их интеграции. Результаты исследования способствуют пониманию механизмов обогащения лексического слоя узбекского языка и обоснованию необходимости создания единых терминологических электронных словарей
IT-термины
английский язык
заимствования
лингвистическая адаптация
неологизмы.
сравнительный анализ
терминология
узбекский язык
English
This article will be devoted to a comparative analysis of modern terminology in English and Uzbek. In the current era of globalization and the continuous growth of artificial intelligence, the English language is considered as the main source of new concepts. The purpose of this study is to examine the methods by which new terms are introduced into the Uzbek language, their semantic adaptation, and their morphological characteristics. According to the analysis, about 60% of modern terms in the Uzbek language are being directly adopted and popularized due to the lack of national alternatives. The author directly analyzes the methods of assimilation and borrowing, emphasizing how important it is for international terms to retain their meaning during the process of integration. The results of the study contribute to understanding the mechanisms of enrichment of the Uzbek language lexicon and substantiate the need to create unified terminological electronic dictionaries.
: terminology
English
IT terms
Uzbek
borrowings
comparative analysis
linguistic adaptation
neologisms
1. Abduazizov, B. Terminologiya va tarjima nazariyasi. – Toshkent: Sharq, 2015.
2. Abdullev, A. O’zbek tilida axborot texnologiyalari terminologiyasining rivojlanishi. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2016.
3. Mieder, W. Proverbs: A Handbook -Greenword Press, 2004.
4. Norbo’tayeva, M. Ingliz va o’zbek tillarida IT terminologiyasining chog’ishtirma tadqiqi\\ Journal of Century Innovations. – 2015.
5. Raxmatov, R. Tarjimashunoslik va texnologik terminologiya. Toshkent: O’zbekiston Milliy Ensiklopediyasi, 2019.
6. Ikromova A., Mamatova, D. Ingliz va o’zbek tillarida eng ko’p qo’llaniladigan maqol va matallarning chjog’ishtiurma tahlili\\ Advances in Science and Education. – 2026.