Oʻzbekcha
EKOLOGIYA, ATROF MUHIT MUHOFAZASI VA BARQAROR RIVOJLANISH TAʼLIMINING DOLZARB MUAMMOLARI
Jurnal
"Tabiiy fanlar integratsiyasida innovatsion ta’lim texnologiyalari: an’anaviylik va zamonaviylik" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Nashr
"Tabiiy fanlar integratsiyasida innovatsion ta’lim texnologiyalari: an’anaviylik va zamonaviylik" Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Annotatsiya
Ushbu ilmiy tezisda oliy texnik ta’lim muassasalarida ekologiya, atrof-muhit muhofazasi va barqaror rivojlanish konseptatsiyasini o‘qitishdagi nazariy, amaliy hamda uslubiy muammolar atroflicha tahlil qilingan. Tadqiqot maqsadi talabalarda "yashil ko‘nikmalar" (Green Skills) va ekologik tafakkurni shakllantirishdagi tizimli to‘siqlarni aniqlash, ta’lim dasturlarining sanoat va hududiy ehtiyojlar bilan uzviyligini baholash hamda kompleks amaliy takliflar ishlab chiqishdan iborat. Pedagogik kuzatuvlar, sotsiologik so‘rovlar va o‘quv rejalari tahlili shuni ko‘rsatdiki, ta’lim dasturlarining ortiqcha akademizatsiyalashgani va laboratoriya-amaliyot bazasining yetarsizligi sababli bitiruvchilarning real ekologik va sanoat xavfsizligi masalalarini hal etishdagi tayyorgarligi pastligicha qolmoqda. Ta'lim jarayoniga interaktiv simulyatsiya texnologiyalari, ekspress-laboratoriyalar va raqamli ekologik monitoring vositalarini joriy etish taklif etilgan.
Kalit so‘zlar
ekologik ta'lim
atrof-muhit muhofazasi
barqaror rivojlanish
yashil ko‘nikmalar
pedagogik muammolar
ekologik monitoring
sirkulyar iqtisodiyot
ekspress-laboratoriya.
Русский
В данной исследовательской работе подробно проанализированы теоретические, практические и методические проблемы преподавания экологии, охраны окружающей среды и концепции устойчивого развития в высших технических учебных заведениях. Целью исследования является выявление системных барьеров при формировании "зеленых навыков" (Green Skills) и экологического мышления у студентов, оценка взаимосвязи учебных программ с практикой и разработка комплексных предложений. Педагогические наблюдения и анализ учебных планов показали, что из-за излишней академичности программ и недостаточной лабораторной базы уровень готовности выпускников к решению практических экологических задач остается низким.
экологическое образование
охрана окружающей среды
устойчивое развитие
зеленые навыки
педагогические проблемы
экологический мониторинг
циркулярная экономика.
English
This research paper presents an in-depth analysis of theoretical, practical, and methodological challenges in teaching ecology, environmental protection, and sustainable development within technical higher education institutions. The research aims to identify systemic obstacles to developing "Green Skills" and environmental mindsets among engineering students, evaluate curriculum alignment with industry needs, and formulate actionable pedagogical solutions.
environmental education
environmental protection
sustainable development
green skills
pedagogical challenges
environmental monitoring
circular economy.
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11 -sentabrdagi ««O‘zbekiston — 2030» strategiyasi to‘g‘risida»gi PF-158-sonli Farmoni // Lex.uz qonunchilik bazasi.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 30-oktabrdagi «2030-yilgacha bo‘lgan davrda O‘zbekiston Respublikasining Atrof-muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi PF-5863-sonli Farmoni.
3. Alibekov L. A. Ekologiya va barqaror rivojlanish asoslari: O‘quv qo‘llanma. — Toshkent: O‘zbekiston, 2020. — B. 112-118.
4. Nigmatov A. N. Ekologiya huquqi va ta’limi: Darslik. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2021 . — B. 85-91 .
5. Домуладжанов И.Х., Домуладжанова Ш.И. Экологическое образование и воспитание студентов // Universum: технические науки : электрон. научн. журн. 2022. 5(98). URL: https://7universum.com/ru/tech/archive/item/13710 (дата обращения: 02.11 .2026).
6. Sultonov A. S., Ergashev M. K. Sanoat ekologiyasi va atrof-muhit muhofazasi: Darslik. — Farg‘ona: Farg‘ona nashriyoti, 2022. —B. 145-152.
7. UNESCO Report. Education for Sustainable Development Goals: Learning Objectives. — Paris: UNESCO Publishing, 2024. — P.45-52.
8. UNEP. Global Environment Outlook (GEO-6): Learning for Tomorrow's Environment. — Cambridge University Press, 2023. — P.210-218.