English
DISMANTLING THE IMPERIAL TEXT: SEMIOTIC AND DECONSTRUCTIVE APPROACHES TO EARLY TWENTIETH-CENTURY CENTRAL ASIAN JADID LITERATURE
Jurnal
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari
Nashr
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari xalqaro ilmiy-amaliy anjuman (2026-yil, 23-iyun)
Annotatsiya
This article examines the conceptual formulation and empirical verification of an integrative pedagogical framework designed to foster advanced literary and critical competencies in grade 10–11 students through the systemic analysis of early twentieth-century Central Asian reformist (Jadid) prose. While conventional instructional methods focus predominantly on surface-level historical chronologies, this study introduces a comprehensive four-stage methodological model spanning targeted, content-driven, active, and reflective components, alongside evaluative rubrics. Drawing upon text-parsing strategies, the practical efficacy of "Close Reading" and "Socratic Seminars" is empirically and statistically validated through the targeted contextualization of Abdulhamid Sulaymon o‘g‘li Cho‘lpon’s masterpiece novel "Night and Day".
Kalit so‘zlar
Cho‘lpon
Jadid literature
Socratic seminar
close reading
competency attainment
critical thinking
pedagogical model
secondary education
textual analysis
Oʻzbekcha
Ushbu maqolada XX asr boshidagi Markaziy Osiyo jadid ma’rifatparvarlik nasri namunalarini tizimli tahlil qilish orqali 10–11-sinf o‘quvchilarida ilg‘or adabiy-tanqidiy kompetensiyalarni rivojlantirishga qaratilgan integrativ pedagogik modelning konseptual asoslari va empirik natijalari tadqiq etilgan. An’anaviy o‘qitish metodlari faqat yuzaki xronologik ma’lumotlar bilan cheklanib qolayotgan bir paytda, ushbu tadqiqot maqsadli, mazmunli, faol va refleksiv komponentlarni qamrab oluvchi to‘rt bosqichli metodologik modelni hamda baholash mezonlarini taklif etadi. Abdulhamid Sulaymon o‘g‘li Cho‘lponning “Kecha va kunduz” romani misolida "Yaqindan o‘qish" va "Sokratik seminar" metodlarining amaliy samaradorligi empirik hamda statistik tahlillar orqali to‘liq isbotlangan.
Cho‘lpon
Sokratik seminar
jadid adabiyoti
kompetensiyani rivojlantirish
matn tahlili
pedagogik model
tanqidiy fikrlash
yaqindan o‘qish
Русский
В данной статье рассматриваются концептуальные основы и эмпирические результаты интегративной педагогической модели, направленной на развитие продвинутых литературно-критических компетенций у учащихся 10–11 классов посредством системного анализа среднеазиатской джадидской реформаторской прозы начала XX века. В то время как традиционные методы обучения ограничиваются лишь поверхностной хронологией, данное исследование внедряет четырехэтапную методологическую модель, охватывающую целевой, содержательный, деятельностный и рефлексивный компоненты, а также критерии оценки. На примере романа Абдулхамида Сулаймона оглы Чулпона «Ночь и день» на основе эмпирического и статистического анализа полностью доказана практическая эффективность методов «Пристального чтения» и «Сократовского семинара».
Чулпон
анализ текста
джадидская литература
критическое мышление.
педагогическая модель
пристальное чтение
развитие компетенций
сократовский семинар
1. Abdirashidov, Z. (2018). Jadidchilik harakati va adabiy meros. Akademnashr.
2. Al-Kadi, A. (2020). Reflections on Kumaravadivelu’s post-method pedagogy: Juxtaposing perceptions and practices. Journal of Language Teaching and Research, 11(4), 583–592. https://doi.org/10.17507/jltr.1104.09
3. Bruner, J. (1996). The culture of education. Harvard University Press. https://doi.org/10.4159/9780674251908
4. Bryson, M. (2014). The practice of close reading in modern literary classrooms. The Journal of Aesthetic Education, 48(2), 28–45. https://doi.org/10.5406/jaesteduc.48.2.0028
5. Cho‘lpon, A. S. (2017). Kecha va kunduz. G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi.
6. Doliev, S. A. (2021). Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida adabiyot o‘qitishning zamonaviy muammolari. O‘zbekistonda xorijiy tillar, 5(3), 112–118. https://doi.org/10.36078/1627641214
7. Eagleton, T. (2008). Literary theory: An introduction (Anniversary ed.). University of Minnesota Press. (Original work published 1983).
8. Fairclough, N. (2015). Critical discourse analysis: The critical study of language (2nd ed.). Routledge. (Original work published 1995). https://doi.org/10.4324/9781315733364
9. Gayratova, G. S., & Mukhtarov, S. S. (2020). Cho‘lpon nasrining lingvopoetik xususiyatlari. O‘zbek tili va adabiyoti, (4), 45–52.
10. Kamali, H. C. (2021). "Deconstructionist" as the role of a teacher in postmethod pedagogy. Modern Journal of Language Teaching Methods, 11(2), 67–75. https://doi.org/10.26655/mjltm.2021.2.1
11. Karimov, N. (2019). Cho‘lpon va milliy uyg‘onish. Fan.
12. Said, E. W. (1993). Culture and imperialism. Vintage Books.