CHatGPT KABI GENERATIV SUN’IY INTELEKT TIZIMLARINING BOLALAR NUTQIY RIVOJLANISHIGA TA’SIRI
Nashr sanasi
25.08.2026
Jurnal
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Nashr
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Sahifalar
393-395
Mualliflar
Annotatsiya
Ushbu maqolada sun’iy intellekt dasturlarining (masalan, ChatGPT, Gemini) bolalar nutqiy va lingvistik rivojlanishiga ta’siri differentsial-yosh yondashuvi asosida ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda 3–7 yoshdagi maktabgacha yosh davri bolalarning lingvistik, kognitiv hamda psixollingvistik xususiyatlari alohida koʻrib chiqilgan. Natijalar shuni koʻrsatadiki, sun’iy intelekt ilovalari bolada passiv lugʻatni boyitish, interaktiv ifodali nutqni oshirish kabi ijobiy imkoniyatlarni yaratadi. Biroq, maktabgacha yoshdagi bolalarda shaxslararo muloqot yetishmasligi sababli nutq kechikishi va pragmatik nutq uzilish xavfi kuzatiladi. Maqola yakunida ota-onalar uchun sun’iy intelekt ilovalaridan xavfsiz va metodologik toʻgʻri foydalanish boʻyicha amaliy tavsiyalar berilgan
Kalit so‘zlar
Sun’iy intellekt(SI)
bolalar nutqi
chatpt va gemini
ijobiy va salbiy ta’sir
interfeys
lingvodidaktika
maktabgacha yosh
nutqiy kechikish
psixollingvistika
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Hirsh-Pasek, K., & Golinkoff, R. M. (2021). Becoming brilliant: What science tells us about raising successful children. American psychological association. P. 250-252.
2. Kasneci, E., et al. (2023). ChatGPT for education: Educational applications and challenges in early assessment. Educational technology & Society, 26(2), 115–125.
3. Madigan, S., Browne, D., Racine, N., Mori, C., & Tough, S. (2019). Association between screen time and children’s performance on a developmental screening test. JAMA Pediatrics, 173(3), 244–250.
4. OECD. Empowering young children in the digital age. Paris: OECD Publishing, 2023. – P. 37–49.
5. Zhai, X. (2023). ChatGPT for next-generation education: Opportunities and challenges. Journal of chemical education, 100(6), 2137–2140.