"Boshlang‘ich ta’lim tizimida zamonaviy kompetensiyalarni rivojlantirish: integrativ yondashuvlar va amaliy yechimlar" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani

Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan Namangan davlat pedagogika instituti Maktabgacha ta’lim kafedrasi tomonidan 2026-yil 9-oktyabr kuni o'tkazilgan

1+ Sonlar
171+ Maqolalar
177+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING O‘QISH SAVODXONLIGINI PIRLS XALQARO BAHOLASH TADQIQOTI TOPSHIRIQLARI ASOSIDA RIVOJLANTIRISH METODIKASI

Nashr sanasi
09.10.2026
Jurnal
"Boshlang‘ich ta’lim tizimida zamonaviy kompetensiyalarni rivojlantirish: integrativ yondashuvlar va amaliy yechimlar" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Nashr
"Boshlang‘ich ta’lim tizimida zamonaviy kompetensiyalarni rivojlantirish: integrativ yondashuvlar va amaliy yechimlar" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
857-861
DOI
10.5281/zenodo.23387196

Mualliflar

Annotatsiya

Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘qish savodxonligini PIRLS xalqaro baholash tadqiqoti topshiriqlari asosida rivojlantirish metodikasi yoritilgan. O‘quvchilarda matnni tushunish, asosiy g‘oyani aniqlash, ma’lumotlarni izlash, tahlil qilish, talqin etish va xulosa chiqarish ko‘nikmalarini shakllantirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, PIRLS topshiriqlaridan boshlang‘ich ta’lim jarayonida foydalanish imkoniyatlari, badiiy va axborot matnlari asosida savollar tuzish hamda topshiriqlarni o‘quvchilarning yosh xususiyatlariga moslashtirishning pedagogik ahamiyati ochib berilgan. Maqolada o‘qib tushunish kompetensiyasini rivojlantirishga xizmat qiluvchi metodik yondashuvlar va samarali ta’lim usullariga e’tibor qaratilgan. PIRLS topshiriqlarini dars jarayoniga maqsadli integratsiyalash o‘quvchilarning mustaqil fikrlashi, tanqidiy tahlil qilishi va matn bilan ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam berishi asoslangan. Shuningdek, xalqaro baholash mezonlaridan foydalanish orqali boshlang‘ich ta’lim sifatini oshirish imkoniyatlari yoritilgan.

Kalit so‘zlar

PIRLS boshlang‘ich ta’lim matn tahlili matnni tushunish metodika o‘qib tushunish kompetensiyasi o‘qish savodxonligi xalqaro baholash

Boshqa tillardagi variantlar

Русский

МЕТОДИКА РАЗВИТИЯ ЧИТАТЕЛЬСКОЙ ГРАМОТНОСТИ УЧАЩИХСЯ НАЧАЛЬНЫХ КЛАССОВ НА ОСНОВЕ ЗАДАНИЙ МЕЖДУНАРОДНОГО ОЦЕНОЧНОГО ИССЛЕДОВАНИЯ PIRLS

В статье рассматриваются теоретические и практические аспекты методики развития читательской грамотности учащихся начальных классов на основе заданий международного исследования PIRLS. Анализируется значение читательской грамотности в образовательном процессе, а также вопросы формирования у младших школьников умений находить и извлекать информацию из текста, интерпретировать его содержание, анализировать прочитанное и делать обоснованные выводы. Рассматриваются цели, содержание и методические возможности использования подходов международного исследования PIRLS в начальном образовании. Особое внимание уделяется разработке заданий на основе художественных и информационных текстов, адаптации вопросов к возрастным и индивидуальным особенностям учащихся, а также применению эффективных методов организации работы с текстом. Обосновывается, что целенаправленное включение заданий PIRLS в учебный процесс способствует развитию самостоятельного мышления, критического осмысления информации и компетенций осознанного чтения. Кроме того, подчёркивается необходимость совершенствования методического обеспечения начального образования посредством использования критериев международного оценивания. Отмечается значимость систематической работы по развитию читательской грамотности для повышения качества образования и подготовки учащихся к выполнению заданий, требующих понимания, анализа и интерпретации различных текстов
PIRLS анализ текста информационный текст международное оценивание методика начальное образование понимание текста художественный текст читательская грамотность читательские компетенции
English

METHODOLOGY FOR DEVELOPING READING LITERACY AMONG PRIMARY SCHOOL PUPILS BASED ON TASKS FROM THE PIRLS INTERNATIONAL ASSESSMENT STUDY

This article examines the theoretical and practical aspects of developing reading literacy among primary school pupils based on tasks from the PIRLS international assessment study. It explores the importance of reading literacy in the educational process and the development of pupils’ abilities to locate and retrieve information, interpret textual meaning, analyze content, and draw evidence-based conclusions. The article discusses the objectives, content, and methodological potential of applying PIRLS approaches in primary education. Particular attention is given to designing tasks based on literary and informational texts, adapting questions to pupils’ age-related and individual characteristics, and applying effective teaching strategies for text-based learning. The article highlights that the purposeful integration of PIRLS tasks into classroom practice can support the development of independent thinking, critical interpretation of information, and reading comprehension skills. It also emphasizes the need to improve teaching methodology in primary education through the application of international assessment criteria. Systematic work on reading literacy is considered important for improving educational quality and preparing pupils to complete tasks that require comprehension, analysis, interpretation, and evaluation of different types of texts. The article underlines the pedagogical value of using international assessment approaches to organize meaningful reading activities and strengthen pupils’ ability to engage thoughtfully with written information.
PIRLS informational text international assessment literary text primary education reading competencies reading comprehension reading literacy teaching methodology text analysis

Foydalanilgan adabiyotlar

1.Xalqaro tadqiqotlarda boshlangʻich sinf oʻquvchilarining oʻqish savodxonligini baholash”.(Boshlangʻich sinf oʻqituvchilari, metodistlar va soha mutaxasislari uchun metodik qoʻllanma). Toshkent-2019
2.https://doi.org/10.5281/zenodo.15572946
3.Boshlangʻich sinf oʻquvchilarining oʻqish savodxonligini PIRLS xalqaro baholash tadqiqoti topshiriqlari asosida rivojlantirish metodikasi // “PEDAGOGS” international research journal. – 2025. – Volume-96, Issue-1. – B. 94.
4.Ahmadaliyeva G.A. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini PIRLS xalqaro baholash nazoratiga tayyorlash metodikasi // Science and Education. – 2024. – №4. CyberLeninka.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar