Oʻzbekcha
BOBORAHIM MASHRAB G‘AZALLARIDAGI TIMSOLLAR TIZIMINI KONSEPTUAL XARITA YORDAMIDA O‘RGATISH (10-11-SINFLAR MISOLIDA)
Jurnal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Nashr
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Annotatsiya
Maqolada Boborahim Mashrab g‘azallaridagi timsollar tizimini 10-11-sinf o‘quvchilariga o‘rgatishda konseptual xaritadan foydalanish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Nafs, kibr, ko‘ngil kabi timsollarning o‘zaro bog‘lanishi «Hanuz» radifli g‘azal misolida xaritaga tushirilib, uch bosqichli dars tuzilmasi va baholash mezonlari taklif etiladi.
Kalit so‘zlar
Boborahim Mashrab
timsol
konseptual xarita
g‘azal
adabiyot ta’limi
sinf.
Русский
В статье рассматриваются пути использования концептуальных карт при обучении учащихся 10-11 классов системе символов в газелях Бобораҳима Машраба. Связи между символами «нафс», «кибр», «сердце» показаны на примере газели с радифом «Hanuz»; предложены трёхэтапная структура урока и критерии оценивания.
Бобораҳим Машраб
символ
концептуальная карта
газель
преподавание литературы
классы.
English
The article examines how concept maps can be used to teach grade 10-11 students the system of symbols in Boborahim Mashrab’s ghazals. Relations among symbols such as the self (nafs), pride (kibr) and the heart (ko‘ngil) are mapped using the ghazal with the refrain “Hanuz”, and a three-stage lesson structure and assessment criteria are proposed.
Boborahim Mashrab
symbol
concept map
ghazal
literature education
grades 10-11.
1. Mirzayeva Z.I., Djalilov K.Q. Adabiyot: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinfi uchun darslik. 2-qism. - T.: Respublika ta’lim markazi, 2024. - 168 b.
2. Adabiyot: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 11-sinfi uchun darslik. – T., 2026. (elektron nusxa: https://infoedu.uz/darsliklar/11/11-sinf-adabiyot; murojaat sanasi: 02.11.2026)
3. Abdiyev R.A. O‘rta maktablarda Mashrab g‘azallari misolida lafziy san’atlarni o‘rgatish // Educational Research in Universal Sciences. - 2023. -№8. - B.103-108.
4. Abdullayev K.A. Boborahim Mashrab tarjimai holini o‘rgatishda axborot kommunikatsion texnologiyalardan foydalanish // NamDU ilmiy axborotnomasi. –2021. №5. - B.522-529.
5. Tursunov A. Mashrab she’riyatida o‘zlikni anglash yo‘li // Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. - 2021. - Vol. 1, Issue 9. -B. 189-196.
6. Masharipova G.K. Boborahim Mashrab ma’naviy merosi va manbalar tahlili // “The Role of the Written Heritage of Eastern Thinkers in Scientific, Philosophical, and Spiritual Thought” respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari. - Oriens.uz, 2026. -6(22)-son. -16–20-b.
7. Hamroyeva D.Yu. Boborahim Mashrab g‘azallari poetikasi (Ma’no, obraz va istiloh misolida): Filologiya fanlari nomzodi dissertatsiyasi avtoreferati. -T., 2004. - 23 b.
8. Qo‘ziyev U. Mashrab she’riyatiga xos tasavvufiy leksikaning mavzuiy guruhlari // Til va tarjima muammolari. -T.: Fan, 2007. – 125-127-b.; Mashrab g‘azallarida “haqiqat” tasavvufiy istilohi. – Namangan, 2006. – 324-326-b.
9. Novak J.D., Cañas A.J. The Theory Underlying Concept Maps and How to Construct and Use Them: Technical Report IHMC CmapTools 2006-01. - Pensacola, FL: Florida Institute for Human and Machine Cognition, 2006.
10. Mayer R.E. Multimedia Learning. 2nd ed. – New York: Cambridge University Press, 2009. -304 p.
11. Sweller J. Cognitive load during problem solving: Effects on learning // Cognitive Science. -1988. - Vol. 12, No. 2. - P. 257-285.
12. Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. - Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978. - 159 p.
13. Rosenblatt L.M. The Reader, the Text, the Poem: The Transactional Theory of the Literary Work. -Carbondale: Southern Illinois University Press, 1978. - 186 p.
14. Abdulla Jabbor. Mashrab asarlari uchun lug‘at va izohlar. – Farg‘ona, 2010. - 247 b.
15. Anderson L.W., Krathwohl D.R. (eds.). A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives. -New York: Longman, 2001. -352 p.