BARQAROR RIVOJLANISH VA IQLIM O‘ZGARISHI SHAROITIDA POLIGENOMLI INTROGRESSIV SHAKLLAR ASOSIDA YANGI NAVLARNI YARATISHNING ILMIY-AMALIY ASOSLARI

Gʻulomov Gʻafurjon Shavkatbek o‘g‘li; Gʻulomova Gulbahor Abduxalil qizi

doi:10.5281/zenodo.24156213

14.11.2026

Oʻzbekcha

BARQAROR RIVOJLANISH VA IQLIM O‘ZGARISHI SHAROITIDA POLIGENOMLI INTROGRESSIV SHAKLLAR ASOSIDA YANGI NAVLARNI YARATISHNING ILMIY-AMALIY ASOSLARI

Nashr sanasi

14.11.2026

Jurnal

Yashil iqtisodiyot sharoitida makroiqtisodiy barqarorlikni taʼminlash va milliy barqaror rivojlanish: muammo va yechimlar

Nashr

Yashil iqtisodiyot sharoitida makroiqtisodiy barqarorlikni taʼminlash va milliy barqaror rivojlanish: muammo va yechimlar

Sahifalar

20-23

DOI

10.5281/zenodo.24156213

Mualliflar

Gʻulomov Gʻafurjon Shavkatbek o‘g‘li , Gʻulomova Gulbahor Abduxalil qizi

Annotatsiya

Mazkur maqolada global iqlim o‘zgarishi va barqaror rivojlanish sharoitida qishloq xo‘jaligi ekinlarining poligenomli introgressiv shakllari asosida abiotik va biotik stress omillariga chidamli yangi navlarni yaratishning ilmiy-amaliy asoslari tahlil qilingan. Uzoq va qarindosh turlarning foydali genlarini madaniy navlar genotipiga o‘tkazish (introgressiya) orqali genetik xilma-xillikni kengaytirish, qurg‘oqchilik, sho‘rlanish hamda kasalliklarga chidamlilik ko‘rsatkichlarini oshirish va seleksiya samaradorligini kuchaytirish yo‘llari yoritib berilgan

Kalit so‘zlar

Barqaror rivojlanish iqlim o‘zgarishi poligenomli introgressiya abiotik va biotik stress seleksiya samaradorligi genetik xilma-xillik yangi nav resurs tejamkorlik

Boshqa tillardagi variantlar

Русский

В данной статье анализируются научно-практические основы создания новых сортов, устойчивых к абиотическим и биотическим стрессовым факторам, на основе полигеномных интрогрессивных форм сельскохозяйственных культур в условиях глобального изменения климата и устойчивого развития. Освещены пути расширения генетического разнообразия, повышения показателей засухоустойчивости, солеустойчивости и болезнеустойчивости, а также повышения эффективности селекции путем переноса полезных генов диких и сородичных видов в генотип культурных сортов (интрогрессия).

Устойчивое развитие изменение климата полигеномная интрогрессия абиотический и биотический стресс эффективность селекции генетическое разнообразие новый сорт ресурсосбережение

English

This article analyzes the scientific and practical basis for creating new varieties resistant to abiotic and biotic stress factors based on polygenomic introgressive forms of agricultural crops under conditions of global climate change and sustainable development. The ways to expand genetic diversity, increase drought, salinity, and disease resistance indicators, and enhance breeding efficiency by transferring beneficial genes from wild and related species into the genotype of cultivated varieties (introgression) are highlighted.

Sustainable development climate change polygenomic introgression abiotic and biotic stress breeding efficiency genetic diversity new variety resource conservation

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Mirziyoyev Sh.M. 2019–2030-yillar davrida O‘zbekiston Respublikasining "Yashil" iqtisodiyotga o‘tish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori, PQ-4477-son.

2. Amanov A.A., Buriyev X.Ch. Qishloq xo‘jaligi ekinlari seleksiyasi va urug‘chiligi. – Toshkent: "O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi", 2021.

3. Hajjar R., Hodgkin T. The use of wild relatives in crop improvement: a survey of developments over the last 20 years. Euphytica, 2007.

4. McCouch S., et al. Agriculture: Feeding the future with ancient grain gene banks. Nature, 2013.

5. Abdullayev A.A., va boshqalar. G‘o‘zaning genofondi va undan seleksiyada foydalanish. – Toshkent: "Fan", 2023.

6. Tanksley S.D., McCouch S.R. Seed banks and molecular maps: unlocking genetic potential from the wild. Science, 1997.

PDFni ko'rish