Sun'iy intellektni pedagogik ta'limga tadbiq etishning ustivor yo'nalishlari

Oʻzbekcha

AXBOROT TIZIMLARIDA PERFORMANCE VA SCALABILITY SPETSIFIKATSIYASI

Nashr sanasi
25.04.2026
Jurnal
Sun'iy intellektni pedagogik ta'limga tadbiq etishning ustivor yo'nalishlari
Nashr
Sun'iy intellektni pedagogik ta'limga tadbiq etishning ustivor yo'nalishlari
Sahifalar
31-33
DOI
10.5281/zenodo.19828175

Mualliflar

Annotatsiya

Ushbu maqolada zamonaviy axborot tizimlarining hayotiy siklida hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lgan ikki tushuncha — unumdorlik va kengayuvchanlik spetsifikatsiyalari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik tahlil qilinadi. Tizim arxitekturasini loyihalashda yuqori yuklamali muhitlar (high-load) uchun texnik talablarni shakllantirish, vertikal va gorizontal kengayish strategiyalarining samaradorligi hamda o‘tkazish qobiliyatini (throughput) optimallashtirish masalalari falsafiy va muhandislik nuqtayi nazaridan yoritiladi. Shuningdek, tizimning texnik quvvati va foydalanuvchi ehtiyojlari o‘rtasidagi muvozanatni saqlashning strategik usullari misollar bilan tushuntiriladi.

Kalit so‘zlar

Axborot tizimlari unumdorlik (performance) kengayuvchanlik (scalability) yuqori yuklama (high-load) tizim arxitekturasi optimallashtirish javob vaqti (latency

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В данной статье анализируется взаимосвязь между двумя важнейшими концепциями жизненного цикла современных информационных систем — спецификациями производительности и масштабируемости. С философской и инженерной точек зрения рассматриваются вопросы формирования технических требований для высоконагруженных сред (high-load), эффективность стратегий вертикального и горизонтального масштабирования, а также оптимизация пропускной способности системы. Кроме того, на примерах разъясняются стратегические методы поддержания баланса между технической мощностью системы и потребностями пользователей.
информационные системы масштабируемость производительность высокая нагрузка системная архитектура оптимизация задержка.
English
This article analyzes the relationship between two crucial concepts in the lifecycle of modern information systems: performance and scalability specifications. From both philosophical and engineering perspectives, it explores the formation of technical requirements for high-load environments, the efficiency of vertical and horizontal scaling strategies, and the optimization of system throughput. Furthermore, strategic methods for maintaining the balance between a system's technical capacity and user demands are illustrated with practical examples.
performance scalability Information systems high-load system architecture optimization latency.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Ziyovuddinov A. Raqamli tafakkur va jamiyat falsafasi. – Toshkent: Ma’naviyat, 2022.
2. Abbott, M. L., & Fisher, S. K. *The Art of Scalability. – Addison-Wesley Professional, 2015.
3. Kleppmann, M. Designing Data-Intensive Applications. – O‘Reilly Media, 2017.
4. Toffler, A. The Third Wave. – New York: Bantam Books, 1980
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar