Oʻzbekcha
10-11-SINF O'QUVCHILARIDA INGLIZ TILI GRAMMATIK INTERFERENSIYASINI ANIQLASH VA BARTARAF ETISHNING DIAGNOSTIK-METODIK ASOSLARI
Jurnal
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Nashr
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Annotatsiya
Mazkur maqolada umumta'lim maktablarining 10-11-sinf o'quvchilarida ingliz tilini o'zlashtirish jarayonida ona tili - o'zbek tili - grammatik tizimining salbiy ta'siri natijasida yuzaga keladigan grammatik interferensiya hodisasi diagnostik-metodik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi interferensiv xatolarni aniqlashning ishonchli diagnostik mezonlarini ishlab chiqish va ularni bartaraf etishning samarali korreksion metodikasini ilmiy asoslashdan iborat. Tadqiqot uch bosqichda - dastlabki diagnostika, sakkiz haftalik korreksion ta'sir va yakuniy nazorat tarzida olib borildi; olingan natijalar tajriba va nazorat guruhlari o'rtasida statistik jihatdan taqqoslandi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, qiyosiy-kontrastiv tahlilga va ongli qiyoslash (consciousness-raising) tamoyiliga asoslangan mashqlar tizimi grammatik interferensiya xatolarini sezilarli darajada kamaytirishga xizmat qiladi. Maqolada taklif etilgan diagnostika mezonlari va korreksion metodika umumta'lim maktablari ingliz tili o'qituvchilari uchun amaliy ahamiyatga ega
Kalit so‘zlar
diagnostik test
grammatik interferensiya
ikkinchi til o'zlashtirish
korreksion mashqlar
qiyosiy-kontrastiv tahlil
til transferi
Русский
В данной статье с диагностико-методической точки зрения анализируется явление грамматической интерференции, возникающее у учащихся 10-11-х классов общеобразовательных школ в процессе освоения английского языка вследствие негативного влияния грамматической системы родного языка - узбекского языка. Цель исследования заключается в разработке надежных диагностических критериев выявления интерферентивных ошибок и научном обосновании эффективной коррекционной методики их устранения. Исследование проводилось в три этапа: первичная диагностика, восьминедельное коррекционное воздействие и итоговый контроль; полученные результаты подвергались статистическому сравнению между экспериментальной и контрольной группами. Результаты показывают, что система упражнений, основанная на сравнительно-контрастивном анализе и принципе осознанного сопоставления (consciousness-raising), способствует значительному снижению количества грамматических интерферентивных ошибок. Предложенные в статье диагностические критерии и коррекционная методика имеют практическую значимость для учителей английского языка общеобразовательных школ
грамматическая интерференция
диагностический тест
коррекционные упражнения
сравнительно-контрастивный анализ
усвоение второго языка
языковой трансфер
English
This article analyzes the phenomenon of grammatical interference from a diagnostic and methodological perspective. It focuses on grammatical interference arising among 10th-11th grade students of general secondary schools during the process of learning English as a result of the negative influence of the grammatical system of their native language, Uzbek. The aim of the study is to develop reliable diagnostic criteria for identifying interference-related errors and to provide a scientific basis for an effective corrective methodology for eliminating such errors. The study was conducted in three stages: initial diagnosis, an eight-week corrective intervention, and final assessment. The obtained results were statistically compared between the experimental and control groups. The findings demonstrate that a system of exercises based on contrastive analysis and the principle of consciousness-raising contributes to a significant reduction in grammatical interference errors. The diagnostic criteria and corrective methodology proposed in the article are of practical significance for English language teachers in general secondary schools
contrastive analysis
corrective exercises
diagnostic test
grammatical interference
language transfer
second language acquisition
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentyabrdagi PF-158-son «Oʻzbekiston - 2030» strategiyasi toʻgʻrisida»gi Farmoni // lex.uz.
2. Lado R. Linguistics Across Cultures: Applied Linguistics for Language Teachers. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1957.
3. Selinker L. Interlanguage // International Review of Applied Linguistics in Language Teaching. - 1972. - Vol. 10, No. 3. - P. 209–231.
4. Odlin T. Language Transfer: Cross-Linguistic Influence in Language Learning. - Cambridge: Cambridge University Press, 1989.
5. Ellis R. The Study of Second Language Acquisition. - 2nd ed. - Oxford: Oxford University Press, 2008.
6. Ellis R., Shintani N. Exploring Language Pedagogy through Second Language Acquisition Research. - London: Routledge, 2014.
7. Swan M., Smith B. Learner English: A Teacher's Guide to Interference and Other Problems. - 2nd ed. - Cambridge: Cambridge University Press, 2001.