Oʻzbekcha
YOSHLARDA KIBERMADANIYATNI SHAKLLANTIRISHNING OBYEKTIV VA SUBYEKTIV OMILLARI: TIZIMLI TAHLIL
Jurnal
Scientific Epicenter
Nashr
Scientific Epicenter 1-jild, 5-son
Annotatsiya
Maqolada yoshlarda kibermadaniyatni shakllantirishga ta’sir etuvchi obyektiv va subyektiv omillar ijtimoiy-falsafiy jihatdan tizimli tahlil qilinadi. E.Giddensning strukturatsiya nazariyasi va U.Bronfenbrennerning ekologik tizimlar nazariyasi asosida omillarning makro-, mezo- va mikrodarajalardan iborat tipologiyasi ishlab chiqilgan. “Raqamli tubjoy” illyuziyasi, texnik ko‘nikma va madaniyat o‘rtasidagi uzilish hamda “teskari raqamli tafovut” muammolari tahlil qilinib, tashqi omillarning ichki ehtiyojga aylanishining uch bosqichli modeli taklif etilgan.
Kalit so‘zlar
interiorizatsiya
kibermadaniyat
obyektiv omillar
raqamli tafovut
raqamli tubjoy
strukturatsiya
subyektiv omillar
tanqidiy tafakkur
yoshlar
Русский
СОЦИАЛЬНО-ФИЛОСОФСКИЕ МЕХАНИЗМЫ ТРАНСФОРМАЦИИ СЕМЕЙНЫХ ЦЕННОСТЕЙ В УСЛОВИЯХ ЦИФРОВОЙ КОММУНИКАЦИИ
В статье проводится системный социально-философский анализ объективных и субъективных факторов, влияющих на формирование киберкультуры молодежи. На основе теории структурации Э.Гидденса и теории экологических систем У.Бронфенбреннера разработана типология факторов на макро-, мезо- и микроуровнях. Проанализированы иллюзия «цифрового аборигена», разрыв между техническими навыками и культурой, а также проблема «обратного цифрового разрыва»; предложена трехэтапная модель превращения внешних факторов во внутреннюю потребность.
интериоризация
киберкультура
критическое мышление
молодежь
объективные факторы
структурация
субъективные факторы
цифровой абориген
цифровой разрыв
English
SOCIO-PHILOSOPHICAL MECHANISMS OF THE TRANSFORMATION OF FAMILY VALUES IN THE CONTEXT OF DIGITAL COMMUNICATION
The article presents a systemic socio-philosophical analysis of the objective and subjective factors influencing the formation of cyberculture among young people. Based on A. Giddens’s structuration theory and U. Bronfenbrenner’s ecological systems theory, a typology of factors at the macro, meso, and micro levels is developed. The illusion of the “digital native”, the gap between technical skills and culture, and the problem of the “reverse digital divide” are analyzed, and a three-stage model of transforming external factors into internal needs is proposed.
critical thinking
cyberculture
digital divide
digital native
internalization.
objective factors
structuration
subjective factors
youth
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “‘Raqamli O‘zbekiston – 2030’ strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6079-son Farmoni. 2020-yil 5-oktabr.
2. O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni. 2016-yil 14-sentabr.
3. O‘zbekiston Respublikasining “Bolalarni ularning sog‘lig‘iga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonuni. 2017-yil 8-sentabr.
4. Giddens A. The Constitution of Society: Outline of the Theory of Structuration. – Cambridge: Polity Press, 1984.
5. Bronfenbrenner U. The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1979.
6. Bandura A. Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. – Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall, 1986.
7. van Dijk J. The Digital Divide. – Cambridge: Polity Press, 2020.
8. Livingstone S., Helsper E.J. Parental Mediation of Children’s Internet Use // Journal of Broadcasting & Electronic Media. – 2008. – Vol. 52, No. 4. – P. 581–599.
9. Prensky M. Digital Natives, Digital Immigrants // On the Horizon. – 2001. – Vol. 9, No. 5. – P. 1–6.
10. Kirschner P.A., De Bruyckere P. The Myths of the Digital Native and the Multitasker // Teaching and Teacher Education. – 2017. – Vol. 67. – P. 135–142.