Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing

Mazkur “Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari” mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug'i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, 2026-yil 23-iyun kuni Namangan davlat pedagogika instituti Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo'limi tomonidan o'tkazilgan.

1+ Issues
228+ Articles
260+ Participants
Oʻzbekcha

“ZARAR YETKAZISH” SEMALI QO‘L HARAKATI FE’LLARINING LEKSIK-SEMANTIK TAHLILI

Published
23.06.2026
Journal
Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing
Issue
Proceedings of the international scientific and practical conference on “Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing”
Pages
481-484
DOI
10.5281/zenodo.21195686

Authors

Abstract

Maqolada “zarar yetkazish” semasi ostida paradigmatik munosabat hosil qiluvchi ayrim qo‘l harakati fe’llarining leksik-semantik xususiyatlari haqida fikrlar bayon etildi. Tadqiqotda ushbu fe’llarning ma’no tarkibi, semantik differensial belgilari hamda oʻzaro munosabatlari yoritilgan. Shuningdek, zarar yetkazish ma’nosini ifodalovchi qoʻl harakati fe’llarining til tizimidagi oʻrni va semantik guruhlanish tamoyillari aniqlanadi. Tadqiqot natijalari o‘zbek tilidagi harakat fe’llarining semantik tasnifini boyitishga xizmat qiladi.

Keywords

Qo‘l harakati fe’li dialektal shakl ekspressiv ma’no harakat leksema semantika. sinonim uslubiy ma’no

Other language versions

Русский
В статье рассматриваются лексико-семантические особенности некоторых глаголов ручного действия, образующих парадигматические отношения на основе семы «нанесение вреда». В ходе исследования анализируются семантическая структура данных глаголов, их дифференциальные признаки и взаимосвязи. Кроме того, определяется место глаголов ручного действия, выражающих значение нанесения вреда, в языковой системе, а также выявляются принципы их семантической классификации. Результаты исследования способствуют обогащению семантической классификации глаголов действия в узбекском языке.
глагол ручного действия действие диалектная форма лексема лексико-семантическая группа. сема нанесения вреда семантика синонимия стилистическое значение экспрессивное значение
English
This article examines the lexical-semantic features of certain hand-action verbs that form paradigmatic relations on the basis of the seme “causing harm”. The study analyzes the semantic structure of these verbs, their differential semantic features, and their interrelationships. Furthermore, it identifies the place of hand-action verbs expressing the meaning of causing harm within the language system and determines the principles underlying their semantic classification. The findings contribute to the enrichment and refinement of the semantic classification of action verbs in the Uzbek language.
action dialectal form expressive meaning hand-action verb lexeme lexical-semantic group. semantics seme of causing harm stylistic meaning synonymy

References

1. В.В. Русский язык. – Москва: Высшая школа, 1986. – 640 c.
2. Раҳматуллаев Ш. Ўзбек тилининг этимологик луғати (туркий сўзлар) – Tошкент: Университет, 2000. – Б. 600.
3. Саидхонов М. Ишораларнинг вербаллашуви ва матний хусусиятлари. Монография. – Тошкент: Tamaddun, 2022. – Б. 232.
4. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. VI jildlik. I va VI jildlar. – Toshkent: G‘afur
G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2023. – B. 964, 864.
5. Ҳожиев А. Ўзбек тили синонимларининг изоҳли луғати. – Тошкент: Ўқитувчи, 1974. – Б. 308.
Foydalanilgan internet manbalar
1. https://gov.uz/oz/iiv/news/view/6172
2. https://nusratrahmat.blogspot.com/p/farzandga-ogitlar.html?m=1
View PDF Related articles