Oʻzbekcha
ZAMONAVIY SHAHAR MAKONIDA LINGVISTIK LANDSHAFT: KO‘P TILLILIK, TIL TANLOVI VA IJTIMOIY IDENTIFIKATSIYA
Journal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Issue
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Abstract
Maqolada zamonaviy sotsiolingvistikaning faol yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan lingvistik landshaft nazariyasi tahlil qilinadi. Jamoat makonidagi peshlavhalar, ko‘cha nomlari, reklama matnlari, yo‘naltiruvchi belgilar va institutsional yozuvlarda tillarning ko‘rinishi ko‘p tillilik, til siyosati, ijtimoiy identifikatsiya va globallashuv bilan bog‘liq holda yoritiladi. Top-down va bottom-up belgilar, tilning axborot va ramziy funksiyalari, ingliz tilining global resurs sifatidagi ko‘rinishi hamda mahalliy tillarning identifikatsion vazifasi izohlanadi. Lingvistik landshaftni tahlil qilishda miqdoriy, sifat, vizual-semiotik va etnografik metodlarni uyg‘unlashtirish zarurligi asoslanadi.
Keywords
lingvistik landshaft
sotsiolingvistika
ko‘p tillilik
jamoat makoni
til tanlovi
til siyosati
identifikatsiya
globalizatsiya
semiotika
peshlavha
Русский
В статье рассматривается теория лингвистического ландшафта как одно из активно развивающихся направлений современной социолингвистики. Видимость языков на вывесках, названиях улиц, рекламных текстах, указателях и институциональных надписях анализируется во взаимосвязи с многоязычием, языковой политикой, социальной идентичностью и глобализацией. Раскрываются различия между знаками top-down и bottom-up, информационная и символическая функции языка, роль английского языка как глобального ресурса и идентификационная функция локальных языков. Обосновывается необходимость сочетания количественных, качественных, визуально-семиотических и этнографических методов.
лингвистический ландшафт
социолингвистика
многоязычие
публичное пространство
языковой выбор
языковая политика
идентичность
глобализация
семиотика
вывеска
English
The article examines linguistic landscape theory as a rapidly developing field of contemporary sociolinguistics. The visibility of languages on shop signs, street names, advertisements, directional signs and institutional inscriptions is discussed in relation to multilingualism, language policy, social identity and globalization. The paper distinguishes top-down and bottom-up signs and considers the informational and symbolic functions of language, the visibility of English as a global resource, and the identity-related functions of local languages. It argues for an integrated methodology combining quantitative, qualitative, visual-semiotic and ethnographic approaches.
linguistic landscape
sociolinguistics
multilingualism
public space
language choice
language policy
identity
globalization
semiotics
signage
1. Landry R., Bourhis R. Y. Linguistic Landscape and Ethnolinguistic Vitality: An Empirical Study. Journal of Language and Social Psychology. 1997. 16(1). P. 23–49.
2. Gorter D. (ed.). Linguistic Landscape: A New Approach to Multilingualism. Clevedon: Multilingual Matters, 2006.
3. Shohamy E., Gorter D. (eds.). Linguistic Landscape: Expanding the Scenery. New York: Routledge, 2009.
4. Gorter D., Cenoz J. A Panorama of Linguistic Landscape Studies. Bristol: Multilingual Matters, 2023.
5. Cenoz J., Gorter D. The linguistic landscape as a resource for language learning and raising language awareness. Journal of Spanish Language Teaching. 2022. 9(2). P. 161–181. DOI: 10.1080/23247797.2021.2014029.
6. Zoumpalidis D., Şimşek H. B. Multilingualism and language commodification in the public signage of Moscow. Russian Journal of Linguistics. 2025. 29(3). P. 631–658. DOI: 10.22363/2687-0088-43326.
7. Kim H. et al. Decoding multiculturalism through linguistic landscapes: a deep learning–based OCR analysis of street view images. Urban Informatics. 2025. 4:5. DOI: 10.1007/s44212-025-00071-1.
8. Pausing in the city: exploring placemaking through linguistically diverse landscapes. Journal of Multilingual and Multicultural Development. 2025. DOI: 10.1080/01434632.2025.2583263.
9. Doing multilingualism through transnational linguistic landscaping: The MultiDiv experience. Linguistics and Education. 2025. 86:101384. DOI: 10.1016/j.linged.2025.101384.
10. Mapping visual language: Exploring the linguistic landscape of a university in Oman. Social Sciences & Humanities Open. 2026. Article 102473. DOI: 10.1016/j.ssaho.2026.102473.
11. A study on the linguistic landscape of international public spaces in Shanghai: a cosmopolitan translation perspective. Humanities and Social Sciences Communications. 2026.
12. Linguistic landscape and multilingualism in tourist destinations: a sociolinguistic analysis. Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development. 2026. 16(4). P. 929–949. DOI: 10.1108/JCHMSD-02-2024-0034.