Oʻzbekcha
YOSHLAR KITOBXONLIGINI RIVOJLANTIRISHDA OILA, TAʼLIM MUASSASASI VA RAQAMLI MUHIT HAMKORLIGINING PEDAGOGIK ASOSLARI
Journal
Republican Scientific and Practical Conference “Digital and Pedagogical Transformation and Research Models in Modern Education”
Issue
Republican Scientific and Practical Conference “Digital and Pedagogical Transformation and Research Models in Modern Education”
Abstract
Ushbu maqolada yoshlar kitobxonligini rivojlantirishda oila, taʼlim muassasasi va raqamli muhit hamkorligining pedagogik asoslari yoritilgan. Shuningdek, yoshlarda kitob oʻqishga boʻlgan qiziqishni shakllantirish, mutolaa madaniyatini rivojlantirish hamda kitobxonlikni kundalik hayotning ajralmas qismiga aylantirishda oilaviy muhit, taʼlim muassasalarining tarbiyaviy faoliyati va zamonaviy raqamli texnologiyalarning oʻrni tahlil qilingan. Maqolada mazkur uch omilning oʻzaro hamkorligini kuchaytirish orqali yoshlarning maʼnaviy dunyoqarashi, mustaqil fikrlashi va intellektual salohiyatini yuksaltirishga qaratilgan pedagogik yondashuvlar bayon etilgan. Tadqiqot nazariy-tahliliy usullar, xalqaro meta-tahlillar va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 15-yanvardagi PQ-9-son qarori mazmuniga tayangan holda amalga oshirilgan; hamkorlikning pedagogik tamoyillari va amaliy mexanizmlari asoslab berilgan.
Keywords
hamkorlik
kitob
kitob mutolaasi
kitobxonlik
oila
pedagogik yondashuv
raqamli texnologiya
taʼlim muassasasi
Русский
В данной статье освещаются педагогические основы взаимодействия семьи, образовательного учреждения и цифровой среды в развитии читательской активности молодёжи. Также анализируется роль семейной среды, воспитательной деятельности образовательных учреждений и современных цифровых технологий в формировании у молодёжи интереса к чтению, развитии культуры чтения и превращении чтения в неотъемлемую часть повседневной жизни. В статье рассматриваются педагогические подходы, направленные на обогащение духовно-нравственного мировоззрения, развитие самостоятельного мышления и интеллектуального потенциала молодёжи посредством укрепления взаимодействия этих трёх факторов. Исследование выполнено на основе теоретико-аналитических методов, международных метаанализов и Постановления Президента Республики Узбекистан от 15 января 2026 г. № ПП-9.
выразительное чтение
книга
образовательное учреждение
педагогический подход
семья
сотрудничество
цифровые технологии
читательская культура
English
This article explores the pedagogical foundations of cooperation between the family, educational institutions, and the digital environment in promoting youth reading habits. It also analyzes the role of the family environment, the educational and upbringing activities of educational institutions, and modern digital technologies in fostering young people's interest in reading, developing reading culture, and making reading an integral part of everyday life. The article presents pedagogical approaches aimed at enhancing young people's spiritual and moral outlook, independent thinking, and intellectual potential by strengthening cooperation among these three factors. The study relies on theoretical analysis, international meta-analyses, and Uzbekistan's Presidential Resolution No. PQ-9 of 15 January 2026.
book
collaboration
digital technologies
educational institution
family
pedagogical approach
reading culture
reading practice
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 15-yanvardagi PQ-9-son qarori “Kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish va aholi oʻrtasida kitob oʻqishga qiziqishni oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”. — URL: https://lex.uz/docs/-7997384
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 2-iyundagi Farmoni “Madaniyat, sanʼat va adabiyot sohalarini yanada rivojlantirish boʻyicha keng koʻlamli chora-tadbirlar toʻgʻrisida”. — URL: https://president.uz/oz/lists/view/9275
3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 14-dekabrdagi 781-son qarori (2020–2025-yillarda kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash milliy dasturi).
4. Выготский Л. С. Мышление и речь. — Москва: Лабиринт, 1999. (Первое издание: 1934.)
5. Bus A. G., van IJzendoorn M. H., Pellegrini A. D. Joint book reading makes for success in learning to read: A meta-analysis on intergenerational transmission of literacy // Review of Educational Research. — 1995. — Vol. 65, No. 1. — P. 1–21. — DOI: 10.3102/00346543065001001.
6. Delgado P., Vargas C., Ackerman R., Salmerón L. Don't throw away your printed books: A meta-analysis on the effects of reading media on reading comprehension // Educational Research Review. — 2018. — Vol. 25. — P. 23–38. — DOI: 10.1016/j.edurev.2018.09.003.
7. Mol S. E., Bus A. G. To read or not to read: A meta-analysis of print exposure from infancy to early adulthood // Psychological Bulletin. — 2011. — Vol. 137, No. 2. — P. 267–296. — DOI: 10.1037/a0021890.
8. Pennac D. Comme un roman. — Paris: Gallimard, 1992.
9. Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes / Ed. by M. Cole, V. John-Steiner, S. Scribner, E. Souberman. — Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.
10. Wolf M. Proust and the Squid: The Story and Science of the Reading Brain. — New York: HarperCollins, 2007. — 308 p.
11. Oʻzbekistonda kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish jamgʻarmasi tashkil etiladi // Daryo.uz, 2026-yil 16-yanvar. — URL: https://daryo.uz/2026/01/16/ozbekistonda-kitobxonlik-madaniyatini-rivojlantirish-jamgarmasi-tashkil-etiladi/
12. “Yosh kitobxon oila” tanlovining 2026-yilgi mavsum adabiyotlar roʻyxati // gov.uz, 2026-yil 5-iyun. — URL: https://gov.uz/oz/yoshlar/news/view/173828
