Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari

Namangan davlat pedagogika instituti hamda G.V. Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universitetining Toshkent shahri filiali hamkorligida joriy yilning 10-avgust kuni "Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari" mavzusidagi II an’anaviy Respublika miqyosidagi konferensiya o‘tkazilishi rejalashtirilgan.

1+ Issues
190+ Articles
187+ Participants
Oʻzbekcha

XORAZM TAMG‘ALARI VA TURKIY TANGALARDA ASTRAL-TOTEMISTIK SEMANTIKA

Published
25.08.2026
Journal
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Issue
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Pages
110-112
DOI
10.5281/zenodo.21901853

Authors

Abstract

Maqolada Xorazm mintaqasi va turkiy xoqonliklar davlatchiligi misolida astral va totemistik belgilarning semantik tahlili berilgan. Xorazm petroglif-tamg‘alari, Turkiy-numizmatik tadqiqotlar asosida ramziy tizimning davlat legitimatsiyasi va siyosiy-huquqiy funksiyalar kasb etish jarayoni ko‘rib chiqilgan. Xorazm va turkiy xoqonliklar hududiy va siyosiy jihatdan mustaqil ikki tuzilma sifatida yangi ilmiy yondashuv asosida ramziy tizimning qiyosiy tipologik namuna sifatida tahlil qilingan.

Keywords

Choch numizmatikasi Xorazm astral belgilar petroglif tamg‘a tangalar totemistik ramzlar turkiy xoqonliklar

Other language versions

Русский
В статье представлен семантический анализ астральных и тотемистических символов на примере государственности Хорезма и тюркских каганатов. На основе исследований хорезмских петроглифов и тамг, а также тюркской нумизматики рассматривается процесс формирования символической системы, выполнявшей функции государственной легитимации и политико-правового регулирования. Хорезм и тюркские каганаты, представлявшие собой две самостоятельные в территориальном и политическом отношении государственные структуры, анализируются на основе нового научного подхода как сравнительно-типологические модели символических систем
Хорезм астральные символы монеты нумизматика Чача петроглиф тамга тотемистические символы тюркские каганаты
English
This article presents a semantic analysis of astral and totemic symbols through the examples of the statehood of Khorezm and the Turkic Khaganates. Based on studies of Khorezmian petroglyphs and tamgas, as well as Turkic numismatic evidence, the paper examines the process by which the symbolic system acquired functions of state legitimization and political-legal authority. Khorezm and the Turkic Khaganates, regarded as two territorially and politically independent state entities, are analyzed through a new scholarly approach as comparative typological models of symbolic systems
Chach numismatics Khorezm Turkic Khaganates astral symbols coins petroglyphs tamga totemic symbols

References

1. Лотман Ю.М. Структура художественного текста // Лотман Ю.М. Об искусстве. — СПб.: Искусство–СПБ, 1998. — С. 14–285.
2. Черныш И.В. Искусственные пещерные жилища в обрывах останцевых возвышенностей Присарыкамышской дельты и наскальные рисунки в них (по материалам полевых исследований 1974–1994 гг.). – Балашиха, 1996. – Депонировано в Российском СпелеоИнфоЦентре 01.05.96 N 012.
3. Boboyorov Gʻ. Tun yabgʻu-xoqon (risola). – T.: ABU MATBUOT-KONSALT, 2011. – 48 b.
4. Normamatova H.A. Gʻarbiy Turk xoqonligi chogʻi Choch tangalarida davlatchilik anʼanalarining aks etishi. Tarix fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiya avtoreferati. – Toshkent, 2026. – 67 b.
View PDF Related articles