Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Issues
277+ Articles
285+ Participants
Oʻzbekcha

XOJANAZAR HUVAYDO G’AZALLARINING QOFIYA UNSURLARI

Published
14.10.2026
Journal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Issue
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Pages
1249-1253
DOI
10.5281/zenodo.24101334

Authors

Abstract

Mazkur maqolada o‘zbek mumtoz adabiyoti taraqqiyotida munosib o‘rin egallagan Xojanazar Huvaydo g‘azallarining qofiya tizimi poetik-lingvistik jihatdan tadqiq etiladi. Shoir lirikasida qofiyaning shakllanish qonuniyatlari, qofiya unsurlarining tarkibiy xususiyatlari hamda ularning g‘azalning ritmik-ohangdorlik tizimini ta’minlashdagi funksional imkoniyatlari tahlil qilinadi. Qofiya faqat misralarni shaklan bog‘lovchi vosita emas, balki shoirning poetik tafakkuri, badiiy niyati va lirik kechinmalarini ifodalashga xizmat qiluvchi muhim poetik komponent sifatida qaraladi. Huvaydo g‘azallaridagi qofiya qurilishining o‘ziga xosligi mumtoz she’riyatning mazmun va ohang tizimi bilan uzviy aloqadorlikda ochib beriladi. Tadqiqot natijalari Huvaydo poetik mahoratini, uning mumtoz g‘azalchilik an’analarini davom ettirish va individual ijodiy uslub bilan boyitishdagi o‘rnini belgilashga xizmat qiladi.

Keywords

Xojanazar Huvaydo Huvaydo g‘azallari o‘zbek mumtoz she’riyati g‘azal poetikasi qofiya qofiya tizimi qofiya unsurlari radif ritm ohang poetik tafakkur individual uslub mumtoz poetika.

Other language versions

English
This article examines the rhyme system of the ghazals of Khojanazar Huvaydo—a significant figure in the development of classical Uzbek literature—from a poetic-linguistic perspective. It analyzes the principles governing rhyme formation in the poet’s work, the structural characteristics of rhyme elements, and their functional role in establishing the rhythmic and melodic structure of the ghazal. Rhyme is viewed not merely as a formal device for linking lines, but as a crucial poetic component that conveys the poet’s poetic thought, artistic intent, and lyrical emotions. The distinctive nature of the rhyme structure in Huvaydo’s ghazals is explored in close connection with the thematic and melodic systems of classical poetry. The study’s findings serve to highlight Huvaydo’s poetic mastery and his role in both upholding classical ghazal traditions and enriching them through his unique creative style.
Khojanazar Huvaydo Huvaydo’s ghazals classical Uzbek poetry ghazal poetics rhyme rhyme system rhyme elements radif rhythm melody poetic thought individual style classical poetics

References

1. Izzat Sulton. Adabiyot nazariyasi. –T.: O‘qituvchi, 2005. – B. 272.
2. Xojanazar Huvaydo. Devon. –T.: Yangi asr avlodi, 2005. – B. 303.
View PDF Related articles