Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Issues
27+ Articles
26+ Participants
Oʻzbekcha

TILSHUNOSLIKDA XORIJIY TILNI O‘QITISHDA TERMINOLOGIK KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISH VOSITASI SIFATIDA SUN’IY INTELLEKTNING O‘RNI

Published
14.10.2026
Journal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Issue
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Pages
69-73
DOI
10.5281/zenodo.23558317

Authors

Abstract

Ushbu maqolada tilshunoslikning xorijiy tildagi terminologik kompetensiyasini rivojlantirishda sun’iy intellektdan foydalanishning metodik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi bo‘lajak muhandis va texnik mutaxassislarning kasbiy faoliyatida xorijiy til hamda professional terminologiyani to‘g‘ri tushunish va qo‘llashga bo‘lgan ehtiyojning ortib borishi bilan belgilanadi. Generativ sun’iy intellektdan texnik terminlarni tushuntirish, kontekstualizatsiya qilish, glossariylar yaratish, o‘quv topshiriqlarini ishlab chiqish, individual mashqlarni tashkil etish va teskari aloqa berishda foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada diagnostika, professional terminologiyani taqdim etish, semantik tushuntirish, kontekstualizatsiya, amaliy mashqlar, produktiv foydalanish, teskari aloqa va refleksiyani o‘z ichiga olgan metodik yondashuv taklif etiladi. Shuningdek, sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan ma’lumotlarni tanqidiy baholash va ishonchli manbalar orqali tekshirish zarurligi ta’kidlanadi. Sun’iy intellekt o‘qituvchining o‘rnini bosuvchi vosita emas, balki ta’lim jarayonini qo‘llab-quvvatlovchi pedagogik vosita sifatida qaralishi lozim.

Keywords

generativ sun’iy intellekt maxsus maqsadlar uchun ingliz tili professional terminologiya raqamli ta’lim sun’iy intellekt terminologik kompetensiya texnik leksika texnika oliy ta’lim muassasasi xorijiy til ta’limi

Other language versions

Русский
В статье анализируются методические возможности использования искусственного интеллекта для развития иноязычной терминологической компетенции в сфере лингвистики. Актуальность исследования обусловлена возрастающей потребностью будущих инженеров и технических специалистов в правильном понимании и использовании иностранного языка и профессиональной терминологии в профессиональной деятельности. Рассматриваются возможности применения генеративного искусственного интеллекта для объяснения технических терминов, их контекстуализации, создания глоссариев, разработки учебных заданий, организации индивидуальной практики и предоставления обратной связи. Предлагается методический подход, включающий диагностику, представление профессиональной терминологии, семантическое объяснение, контекстуализацию, практические упражнения, продуктивное использование терминов, обратную связь и рефлексию. Также подчёркивается необходимость критической оценки информации, созданной искусственным интеллектом, и её проверки по надёжным источникам. Искусственный интеллект следует рассматривать не как средство замены преподавателя, а как педагогический инструмент, поддерживающий и дополняющий образовательный процесс
английский язык для специальных целей генеративный искусственный интеллект иноязычное образование искусственный интеллект профессиональная терминология терминологическая компетенция техническая лексика техническое высшее учебное заведение цифровое обучение
English
This article analyzes the methodological potential of using artificial intelligence to develop the foreign-language terminological competence of students in linguistics. The relevance of the study is determined by the growing need for future engineers and technical specialists to correctly understand and use a foreign language and professional terminology in their professional activities. The article examines the possibilities of using generative artificial intelligence to explain technical terms, contextualize terminology, create glossaries, develop learning tasks, organize individualized practice, and provide feedback. A methodological approach is proposed that includes diagnostic assessment, presentation of professional terminology, semantic clarification, contextualization, practical exercises, productive use of terminology, feedback, and reflection. The article also emphasizes the need to critically evaluate information generated by artificial intelligence and verify it against reliable sources. Artificial intelligence should be regarded not as a tool replacing the teacher, but as a pedagogical instrument that supports and enhances the educational process.
English for Specific Purposes artificial intelligence digital learning foreign language education generative artificial intelligence professional terminology technical higher education institution technical vocabulary terminological competence

References

1. Council of Europe. (2020). Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment – Companion volume. Council of Europe Publishing.
2. Dudley-Evans, T., & St John, M. J. (1998). Developments in English for Specific Purposes: A Multi-disciplinary Approach. Cambridge University Press.
3. Ellis, R. (2003). Task-Based Language Learning and Teaching. Oxford University Press.
4. Hutchinson, T., & Waters, A. (1987). English for Specific Purposes: A Learning-Centred Approach. Cambridge University Press.
5. Miao, F., & Holmes, W. (2023). Guidance for Generative AI in Education and Research. UNESCO.
6. Nation, I. S. P. (2013). Learning Vocabulary in Another Language (2nd ed.). Cambridge University Press.
7. Zhang, Y., & colleagues. (2024). Application of generative artificial intelligence (GenAI) in language teaching and learning: A scoping literature review. Computers and Education: Open, 6, 100174. https://doi.org/10.1016/j.caeo.2024.100174
View PDF Related articles