Oʻzbekcha
TIJORAT BANKLARIDA ISLOMIY MOLIYALASHTIRISH XIZMATLARINI SUN'IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA RIVOJLANTIRISH
Journal
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Issue
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Abstract
Maqolada O'zbekistonda islomiy moliyalashtirish xizmatlari bozorining 2025–2026-yillardagi holati va tijorat banklarining moliyaviy samaradorlik ko'rsatkichlari empirik tahlil qilingan. Tahlil natijalari asosida sohaning uchta tarkibiy muammosi - mahsulot tarkibining bir xilligi, hududiy nomutanosiblik va kredit riskini boshqarishdagi uzilishlar - aniqlangan. Ushbu muammolarni bartaraf etishda sun'iy intellekt texnologiyalarining qo'llanilish imkoniyatlari asoslab berilgan va tijorat banklari uchun to'rt bosqichli qo'llash modeli taklif etilgan
Keywords
islom moliyasi
kredit skoringi
mashinali o'qitish
murobaha
muzoraba
raqamli transformatsiya
shariat muvofiqligi
sun'iy intellekt
tijorat banklari
Русский
В статье проведён эмпирический анализ состояния рынка исламского финансирования в Узбекистане в 2025–2026 годах и показателей финансовой эффективности коммерческих банков. На основе результатов анализа выявлены три структурные проблемы отрасли - однородность продуктовой структуры, региональная диспропорция и разрывы в управлении кредитным риском. Обоснованы возможности применения технологий искусственного интеллекта для решения этих проблем и предложена четырёхуровневая модель их внедрения в коммерческих банках
искусственный интеллект
исламские финансы
коммерческие банки
кредитный скоринг
машинное обучение
мудараба
мурабаха
цифровая трансформация
шариатское соответствие
English
The article provides an empirical analysis of the state of the Islamic financing market in Uzbekistan in 2025–2026 and of the financial performance indicators of commercial banks. Based on the results, three structural problems of the sector are identified: the homogeneity of the product structure, regional disproportion, and gaps in credit risk management. The paper substantiates the applicability of artificial intelligence technologies to these problems and proposes a four-level implementation model for commercial banks
Islamic finance
Shariah compliance
artificial intelligence
commercial banks
credit scoring
digital transformation
machine learning
mudarabah
murabaha
1. Ali H., Aysan A.F. Decoding digital signals: AI sentiment and financial performance at Islamic banks // Borsa Istanbul Review. – 2025. – Vol. 25, No. 5. – P. 953–971.
2. Hamadou I., Yumna A., Hamadou H., Jallow M.S. Unleashing the power of artificial intelligence in Islamic banking: A case study of Bank Syariah Indonesia (BSI) // Modern Finance. – 2024. – Vol. 2, No. 1. – P. 131–144.
3. Islamic Financial Services Board. Islamic Financial Services Industry Stability Report 2025. – Kuala Lumpur: IFSB, 2025. – 180 p.
4. O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Mikromoliya tashkilotlari tomonidan ko'rsatilgan islomiy moliyalashtirishga oid xizmatlar to'g'risida ma'lumot. – Toshkent, 2026. – www.cbu.uz
5. O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2024-yil 26-iyuldagi qarori (ro'yxat raqami 3536). – Toshkent, 2024.
6. Sarea A.M., Elsayed A.H., Alam M.S. Artificial intelligence (AI) applications in Islamic finance and banking sector // Artificial Intelligence and Islamic Finance. – London: Routledge, 2021. – P. 108–121.
7. Shalhoob H. The role of AI in enhancing Shariah compliance: Efficiency and transparency in Islamic finance // Journal of Infrastructure, Policy and Development. – 2025. – Vol. 9, No. 1. – Article 11239.