Oʻzbekcha
TEXNOLOGIK TA’LIM JARAYONINI TAKOMILLASHTIRISHNING NAZARIY-PEDAGOGIK ASOSLARI
Journal
Republican Scientific and Practical Conference on “Innovative Educational Technologies in the Integration of Natural Sciences: Tradition and Modernity”
Issue
“Innovative Educational Technologies in the Integration of Natural Sciences: Tradition and Modernity” Republican Scientific and Practical Conference
Abstract
Maqolada texnologik ta’lim jarayonini takomillashtirishning nazariy-pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi – texnologik ta’lim samaradorligini belgilovchi omillarni aniqlash va ularning o‘zaro bog‘liqligini asoslash. Normativ-huquqiy hujjatlar va ilmiy-pedagogik adabiyotlar kontent-tahlil, qiyosiy tahlil, sintez va tizimli yondashuv usullari yordamida o‘rganildi. Natijalar ta’lim samaradorligi uchta bir-birini to‘ldiruvchi omilga – innovatsion pedagogik yondashuvlar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va amaliy mashg‘ulotlarga tayanishini ko‘rsatdi; bu omillar uyg‘unlashgandagina eng yuqori natija beradi. Asosiy muammo texnologiyaning yetishmasligida emas, uni pedagogik maqsadga mos qo‘llay oladigan kadrlar va amaliyot uchun yetarli moddiy-texnika bazasining shakllanmaganligidadir. Maqolada o‘qituvchilar tayyorlash, moddiy baza, raqamli resurslar va baholash tizimini yangilashga doir takliflar ishlab chiqilgan.
Keywords
texnologik ta’lim
nazariy-pedagogik asoslar
kompetensiyaviy yondashuv
texnologik savodxonlik
innovatsion pedagogik yondashuvlar
ta’lim sifati.
Русский
В статье анализируются теоретико-педагогические основы совершенствования процесса технологического образования. Цель исследования – выявить факторы, определяющие эффективность технологического образования, и обосновать их взаимосвязь. Методы: контент-анализ нормативно-правовых документов, сравнительный анализ научно-педагогической литературы, синтез и системный подход. Результаты показали, что эффективность опирается на три взаимодополняющих фактора – инновационные педагогические подходы, информационно-коммуникационные технологии и практические занятия, – а наибольший эффект достигается при их сочетании. Ключевая проблема заключается не в нехватке технологий, а в недостатке кадров, умеющих применять их в соответствии с педагогическими целями, и в недостаточной материально-технической базе. Предложены меры по подготовке педагогических кадров, укреплению материальной базы, развитию цифровых ресурсов и обновлению системы оценивания.
технологическое образование
теоретико-педагогические основы
компетентностный подход
технологическая грамотность
инновационные педагогические подходы
качество образования.
English
The article examines the theoretical and pedagogical foundations for improving the process of technology education. The aim is to identify the factors that determine the effectiveness of technology education and to substantiate their interrelation. The study applies content analysis of regulatory documents, comparative analysis of the scientific and pedagogical literature, synthesis, and a systems approach. The results show that effectiveness rests on three complementary factors – innovative pedagogical approaches, information and communication technologies, and practical training – and that the strongest outcome is achieved when they are combined. The core problem lies not in a shortage of technology but in a shortage of teachers able to use it for pedagogical purposes and in an insufficient material base for practical work. Proposals are made for teacher training, strengthening the material base, developing digital resources, and renewing the assessment system.
technology education
theoretical and pedagogical foundations
competency-based approach
technological literacy
innovative pedagogical approaches
quality of education.
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi PF-5712-son Farmoni “Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”. Toshkent. https://lex.uz/docs/-4312785
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son Farmoni “Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”. Toshkent. https://lex.uz
3. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi OʻRQ-637-son “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonuni. Toshkent. https://lex.uz/docs/-5013007
4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni “Raqamli Oʻzbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”. Toshkent. https://lex.uz
5. Pazilova Sh. STEAM yondashuvi: integratsiya orqali taʼlim olishni kuchaytirish. https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-innovative/article/view/82424
6. Dewey J. Experience and Education. New York: Macmillan, 1938.
7. Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.
8. Kolb D.A. Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall, 1984.
9. Deyvid Kolbning tajribali taʼlim nazariyasi. https://uz.reoveme.com/deyvid-kolbning-tajribali-talim-nazariyasi/
10. Sharq Uygʻonish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi. https://abiturtest.uz/mavzular/sharq-uygonish-davrida-pedagogik-fikrlarning-rivojlanishi/
11. Taʼlim tizimida inklyuziv taʼlimni samaradorligini oshirishning Oʻzbekiston va xorijiy tajribasi. Urganch, 2022. https://scientists.uz/uploads/202204/B-123.pdf
12. Gʻofur B. Buyuk faylasuflar qarashlarida “bilim” va “eʼtiqod” tushunchalarining differensiatsiyasi. 2021. https://cyberleninka.ru/article/n/buyuk-faylasuflar-qarashlarida-bilim-va-e-tiqod-tushunchalarining-differensiatsiyasi
