Oʻzbekcha
TEXNOLOGIK TA’LIM JARAYONIDA INNOVATSION PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING NAZARIY VA METODIK ASOSLARI
Journal
Republican Scientific and Practical Conference “Digital and Pedagogical Transformation and Research Models in Modern Education”
Issue
Republican Scientific and Practical Conference “Digital and Pedagogical Transformation and Research Models in Modern Education”
Abstract
Maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablarida Texnologiya fanini o‘qitish jarayonida innovatsion pedagogik texnologiyalardan foydalanishning nazariy va metodik asoslari tadqiq etilgan. Pedagogik texnologiya tushunchasining mohiyati, texnologik ta’limni tashkil etish tamoyillari hamda loyiha asosida o‘qitish, STEAM yondashuvi, interfaol metodlar va raqamli vositalarning didaktik imkoniyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida innovatsion texnologiyalar bilan o‘quvchilarning texnologik, loyihalash, ijodiy, axborot va ekologik kompetensiyalari o‘rtasidagi bog‘liqlik matritsasi, loyiha asosidagi STEAM-dars modeli va mahsulotga asoslangan baholash mezonlari ishlab chiqilgan. Texnologik ta’lim samaradorligini oshirishga qaratilgan metodik tavsiyalar berilgan.
Keywords
texnologik ta’lim
pedagogik texnologiya
innovatsion metodlar
loyiha asosida o‘qitish
STEAM
kompetensiya
raqamli texnologiyalar
ijodkorlik
baholash mezonlari
Русский
В статье исследуются теоретические и методические основы использования инновационных педагогических технологий в процессе преподавания предмета «Технология» в общеобразовательной школе. Раскрыта сущность понятия педагогической технологии, принципы организации технологического образования, проанализированы дидактические возможности проектного обучения, STEAM-подхода, интерактивных методов и цифровых средств. Разработаны матрица взаимосвязи инновационных технологий с технологической, проектной, творческой, информационной и экологической компетенциями учащихся, модель проектного STEAM-урока и критерии оценивания, основанные на результатах продуктивной деятельности. Предложены методические рекомендации по повышению эффективности технологического образования.
технологическое образование
педагогическая технология
инновационные методы
проектное обучение
STEAM
компетенция
цифровые технологии
творчество
критерии оценивания.
English
The article examines the theoretical and methodological foundations of using innovative pedagogical technologies in teaching the subject “Technology” in general secondary schools. The essence of the concept of pedagogical technology and the principles of organizing technological education are revealed, and the didactic potential of project-based learning, the STEAM approach, interactive methods and digital tools is analyzed. As a result, a matrix linking innovative technologies with students’ technological, design, creative, information and environmental competencies, a model of a project-based STEAM lesson, and product-oriented assessment criteria were developed. Methodological recommendations for improving the effectiveness of technological education are proposed
technological education
pedagogical technology
innovative methods
project-based learning
STEAM
competence
digital technologies
creativity
assessment criteria.
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637-son. URL: https://lex.uz/docs/-5013007
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni. 2019-yil 29-aprel, PF-5712-son. URL: https://lex.uz
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Pedagogik ta’lim sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. 2020-yil 27-fevral, PQ-4623-son. URL: https://lex.uz/docs/4749364
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarda xalq ta’limini rivojlantirish bo‘yicha milliy dasturni tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni. 2022-yil 11-may, PF-134-son. URL: https://lex.uz
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Pedagog kadrlar tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. 2025-yil 28-aprel, PF-73-son. URL: https://lex.uz/docs/-7499721
6. Беспалько В.П. Слагаемые педагогической технологии. — М.: Педагогика, 1989. — 192 с.
7. Селевко Г.К. Современные образовательные технологии: учебное пособие. — М.: Народное образование, 1998. — 256 с.
8. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. — T.: O‘zbekiston yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi, 2006. — 160 b.
9. Tolipov O‘.Q., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. — T.: Fan, 2006. — 260 b.
10. Muslimov N.A., Usmonboyeva M.H., Sayfurov D.M., To‘rayev A.B. Innovatsion ta’lim texnologiyalari. — T.: Sano-standart, 2015. — 208 b.
11. Kolb D.A. Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. — Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall, 1984. — 256 p.
12. Thomas J.W. A Review of Research on Project-Based Learning. — San Rafael, CA: The Autodesk Foundation, 2000. — 46 p.
13. Bell S. Project-Based Learning for the 21st Century: Skills for the Future // The Clearing House. — 2010. — Vol. 83, № 2. — P. 39–43.
14. Yakman G. STEAM Education: An Overview of Creating a Model of Integrative Education // Pupils’ Attitudes Towards Technology (PATT-19) Conference Proceedings. — Salt Lake City, 2008.
15. Jurayeva Z. Raqamli transformatsiya asosida o‘quvchilarning loyihalash-texnologik kompetentligini rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari // Ta’lim, fan va innovatsiya. — 2024. — № 1. — B. [ ... ].
16. Kenjayeva R.H. Texnologik ta’limda o‘qituvchilarni tayyorlashning zamonaviy talab va yondashuvlari // [Jurnal nomi]. — 2025. — № [ ]. — B. [ ... ].