“Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami.

Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy salohiyatini qo‘llab-quvvatlash, ularning ilmiy-tadqiqot faoliyatini rag‘batlantirish, ilm-fan va ta’lim integratsiyasini kuchaytirish hamda zamonaviy ta’lim jarayonida innovatsion yondashuvlarni keng joriy etish maqsadida “Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi tashkil etilmoqda. Konferensiyada oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilari, mustaqil tadqiqotchilar, doktorantlar, magistrantlar va iqtidorli talabalar ishtirok etishlari mumkin.

3+ Issues
179+ Articles
190+ Participants
Oʻzbekcha

TALABALARDA DARSLIK BILAN MUSTAQIL ISHLASH MADANIYATINI OSHIRISH: MAHMUDXO‘JA BEHBUDIYNING MA’RIFATPARVARLIK G‘OYALARI

Published
30.07.2026
Journal
“Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami.
Issue
Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” respublika ilmiy-amaliy anjumani. 2026-yil, 3-son
Pages
602-607
DOI
10.5281/zenodo.23556582

Authors

Abstract

Mazkur tezisda oliy ta’lim talabalarining darslik bilan mustaqil ishlash madaniyatini rivojlantirishda Mahmudxo‘ja Behbudiyning ma’rifatparvarlik g‘oyalaridan foydalanishning nazariy-metodik asoslari tadqiq etilgan. Jadid pedagogikasida bilim olishga ongli munosabat, kitobxonlik, mustaqil izlanish va ilmiy dunyoqarashni shakllantirish masalalarining pedagogik ahamiyati yoritilgan. Tadqiqotda tarixiy-pedagogik tahlil, qiyoslash, umumlashtirish hamda didaktik modellashtirish metodlaridan foydalanilgan. Behbudiyning darslik yaratish faoliyati zamonaviy mustaqil ta’lim tamoyillari bilan qiyoslanib, talabalarda o‘quv matnini tushunish, asosiy g‘oyalarni ajratish, axborotlarni tizimlashtirish va refleksiv baholash ko‘nikmalarini rivojlantirish imkoniyatlari aniqlashtirilgan. Shuningdek, darslik bilan mustaqil ishlash faoliyatini tashkil etishga yo‘naltirilgan bosqichli metodik yondashuv taklif etilgan. Tadqiqot natijalari milliy pedagogik merosni zamonaviy oliy ta’limning kompetensiyaviy talablari bilan integratsiyalashga xizmat qiladi.

Keywords

Mahmudxo‘ja Behbudiy darslik bilan ishlash kitobxonlik madaniyati ma’rifatparvarlik o‘quv kompetensiyasi refleksiya tanqidiy tafakkur

Other language versions

English
This thesis examines the theoretical and methodological foundations of using Mahmudkhoja Behbudi’s educational ideas to develop university students’ skills and habits for independent work with textbooks. It highlights the pedagogical significance of fostering a conscious approach to learning, reading habits, independent inquiry, and a scientific worldview within Jadid pedagogy. The study employs historical-pedagogical analysis, comparison, generalization, and didactic modeling. Behbudi’s textbook development activities are compared with modern principles of independent learning, identifying opportunities to enhance students’ abilities to comprehend educational texts, identify key ideas, organize information systematically, and engage in reflective evaluation. Furthermore, a staged methodological approach to organizing independent work with textbooks is proposed. The findings contribute to integrating the national pedagogical heritage with the competency-based requirements of modern higher education.
Jadid pedagogy Mahmudkhoja Behbudi critical thinking didactic approach. educational enlightenment learning competence reading culture reflection working with textbooks

References

1. Behbudiy M. Kitobat ul-atfol. – Samarqand, 1908.
2. Behbudiy M. Kitobi muntaxabi jug‘rofiyai umumiy va namunai jug‘rofiya. – Samarqand: G. I. Demurov matbaasi, 1906. – 106 b.
3. Khalid A. The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia. – Berkeley: University of California Press, 1998. – 335 p.
4. Zimmerman B. J. Becoming a Self-Regulated Learner: An Overview // Theory Into Practice. – 2002. – Vol. 41, № 2. – P. 64–70. – DOI: 10.1207/s15430421tip4102_2.
5. Dewey J. How We Think. – Boston: D. C. Heath & Co., 1910. – 224 p.
6. Qosimov B. Mahmudxo‘ja Behbudiy (1875–1919) [Elektron resurs]. – URL: https://ziyouz.uz/ilm-va-fan/adabiyot/milliy-uygonish/begali-qosimov-mahmudhuja-behbudiy-1875-1919/ (murojaat sanasi: 22.10.2026).
7. Weinstein C. E., Mayer R. E. The Teaching of Learning Strategies // Handbook of Research on Teaching / ed. by M. C. Wittrock. – 3rd ed. – New York: Macmillan, 1986. – P. 315–327.
View PDF Related articles