Oʻzbekcha
SUN’IY INTELLEKT DAVRIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHISINING RAQAMLI KOMPETENSIYASI
Journal
"Boshlang‘ich ta’lim tizimida zamonaviy kompetensiyalarni rivojlantirish: integrativ yondashuvlar va amaliy yechimlar" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Issue
"Boshlang‘ich ta’lim tizimida zamonaviy kompetensiyalarni rivojlantirish: integrativ yondashuvlar va amaliy yechimlar" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Abstract
Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining ta’lim jarayoniga jadal kirib kelishi sharoitida boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining raqamli kompetensiyasini rivojlantirish masalasi yoritilgan. Unda o‘qituvchining raqamli savodxonligi, axborotni izlash va baholash, raqamli ta’lim resurslaridan foydalanish, sun’iy intellekt vositalarini pedagogik maqsadlarda qo‘llash, raqamli xavfsizlik va AI etikasi kabi kompetensiyalar tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekistonda raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni rivojlantirishga qaratilgan normativ-huquqiy asoslar, xususan, sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etishga doir davlat siyosati hamda ta’lim sohasidagi huquqiy hujjatlarning mazkur jarayondagi o‘rni ko‘rib chiqilgan. Maqolada boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining raqamli kompetensiyasini rivojlantirishning asosiy yo‘nalishlari va pedagogik modeli taklif etiladi.
Keywords
boshlang‘ich ta’lim
o‘qituvchi
pedagogik kompetensiya
raqamli kompetensiya
raqamli pedagogika
raqamli savodxonlik
sun’iy intellekt
AI pedagogikasi
raqamli xavfsizlik
Русский
В статье рассматриваются вопросы развития цифровой компетентности учителя начальных классов в условиях стремительного внедрения технологий искусственного интеллекта в образовательный процесс. Анализируются такие компетенции учителя, как цифровая грамотность, поиск и оценка информации, использование цифровых образовательных ресурсов, применение инструментов искусственного интеллекта в педагогических целях, цифровая безопасность и этика искусственного интеллекта. Также рассматриваются нормативно-правовые основы развития цифровых технологий и искусственного интеллекта в Узбекистане, в частности государственная политика по ускоренному внедрению технологий искусственного интеллекта и роль нормативно-правовых документов в сфере образования. В статье предлагаются основные направления и педагогическая модель развития цифровой компетентности учителя начальных классов.
искусственный интеллект
начальное образование
педагогическая компетентность
учитель
цифровая грамотность
цифровая компетентность
цифровая педагогика
педагогика искусственного интеллекта
цифровая безопасность
English
This article examines the development of primary school teachers’ digital competence in the context of the rapid integration of artificial intelligence technologies into the educational process. It analyzes such teacher competencies as digital literacy, information search and evaluation, the use of digital educational resources, the application of artificial intelligence tools for pedagogical purposes, digital safety, and AI ethics. The article also examines the regulatory and legal framework for the development of digital technologies and artificial intelligence in Uzbekistan, particularly the state policy aimed at accelerating the implementation of artificial intelligence technologies and the role of regulatory and legal documents in the field of education. The article proposes the main directions and a pedagogical model for developing the digital competence of primary school teachers.
artificial intelligence
digital competence
digital literacy
digital pedagogy
primary education
teacher
AI pedagogy
digital safety
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevraldagi PQ-4996-son qarori. Sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida.
https://lex.uz/docs/5297046?ONDATE=07.04.2026
2. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-son Qonuni. Ta’lim to‘g‘risida.
https://lex.uz/docs/-5013007
3. O‘zbekiston Respublikasining 2024-yil 1-fevraldagi O‘RQ-901-son Qonuni. Pedagogning maqomi to‘g‘risida.
https://lex.uz/uz/docs/-6786401?ONDATE=01.02.2024%2000
4. Miao, F., Cukurova, M. (2024). AI Competency Framework for Teachers. Paris: UNESCO. DOI: 10.54675/ZJTE2084.
https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000391104
DOI: https://doi.org/10.54675/ZJTE2084
5. UNESCO (2023). Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO.
https://www.unesco.org/en/articles/guidance-generative-ai-education-and-research
6. UNESCO (2018). ICT Competency Framework for Teachers. Version 3. Paris: UNESCO. ISBN: 978-92-3-100285-4.
https://unesdoc.unesco.org/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_d7d2d5d0-c418-48ae-b932-4005d4d665c6
7. UNESCO (2024). AI Competency Framework for Students. Paris: UNESCO.
https://www.unesco.org/en/articles/ai-competency-framework-students
8. OECD (2023). OECD Digital Education Outlook 2023: Towards an Effective Digital Education Ecosystem. Paris: OECD Publishing. DOI: 10.1787/c74f03de-en.
https://www.oecd.org/en/publications/oecd-digital-education-outlook-2023
9. UNESCO. Artificial Intelligence and the Futures of Learning.
https://www.unesco.org/en/digital-education/ai-future-learning