Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing

Mazkur “Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari” mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug'i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, 2026-yil 23-iyun kuni Namangan davlat pedagogika instituti Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo'limi tomonidan o'tkazilgan.

1+ Issues
228+ Articles
260+ Participants
Oʻzbekcha

SO‘ZLARNING SHAKL VA MA’NO MUNOSABATIGA KO‘RA TURLARI

Published
23.06.2026
Journal
Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing
Issue
Proceedings of the international scientific and practical conference on “Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing”
Pages
408-411
DOI
10.5281/zenodo.21165445

Authors

Abstract

Ushbu maqolada o‘zbek tilida so‘zlarning shakl va ma’no munosabatiga ko‘ra turlari, xususan, ko‘p ma’noli so‘zlar, omonimlar, sinonimlar, antonimlar va paronimlarning leksik-semantik xususiyatlari yoritiladi. So‘zning tashqi shakli va ichki mazmuni o‘rtasidagi munosabat til tizimining muhim qonuniyatlaridan biri sifatida talqin qilinadi. Maqolada mazkur birliklarning nutqdagi vazifasi, ta’lim jarayonidagi ahamiyati hamda o‘quvchilarda lug‘at boyligini oshirishdagi imkoniyatlari misollar asosida ko‘rsatib beriladi.

Keywords

antonim ko‘p ma’nolilik leksikologiya nutq madaniyati omonim paronim sinonim so‘z ma’nosi so‘z shakli

Other language versions

Русский
В данной статье освещаются виды слов в узбекском языке с точки зрения соотношения формы и значения, в частности лексико-семантические особенности многозначных слов, омонимов, синонимов, антонимов и паронимов. Соотношение внешней формы слова и его внутреннего содержания рассматривается как одна из важных закономерностей языковой системы. В статье на основе примеров раскрываются функции данных языковых единиц в речи, их значение в образовательном процессе, а также возможности расширения словарного запаса учащихся.
антоним значение слова культура речи лексикология многозначность омоним пароним синоним форма слова
English
This article examines the types of words in the Uzbek language according to the relationship between form and meaning, with particular attention to the lexical-semantic features of polysemous words, homonyms, synonyms, antonyms, and paronyms. The relationship between the external form of a word and its internal meaning is interpreted as one of the important regularities of the language system. The article illustrates, through examples, the functions of these linguistic units in speech, their significance in the educational process, and their potential for enriching pupils’ vocabulary.
antonym homonym lexicology paronym polysemy speech culture synonym word form word meaning

References

1. Hojiyev A. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. – Toshkent: Fan, 2006.
2. Mirzayev M., Asqarova M., Bozorov O. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: O‘zbekiston, 2010.
3. G‘aniyev F. O‘zbek tilida so‘z yasalishi. – Toshkent: Universitet, 2001.
4. Abdullayev A., Qodirov A. O‘zbek tilining leksikologiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1998.
5. Karimov Sh., Rasulov M. O‘zbek tili grammatikasi (Morfologiya). – Toshkent: Fan, 2005.
6. Qilichev E. Tilshunoslikka kirish. – Toshkent: Fan, 2012.
7. Yusupov U. Umumiy tilshunoslik asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2015.
8. Sodiqov Q. O‘zbek tilida ko‘p ma’nolilik va omonimiya masalalari. – Toshkent: Fan, 1993.
9. Sayfullayev M. O‘zbek tilshunosligi. – Toshkent: Noshir, 2014.
10. Saussure F. de. Umumiy tilshunoslik kursi. – Toshkent: Fan, 2002.
11. Gaynazarova, G. A., Matnazarova, K. O., & Parpiyev, O. O. (2023). Factors and methods of preparing students for professional activities in the conditions of individual training. Academia Repository, 4(12), 131-135.
12. Olimovich, P. O. (2023). RIVOJLANISH VOSITASI SIFATIDA TRIZ TEXNOLOGIYASINING XUSUSIYATLARI. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 24(1), 17-20.
13. Mushtariy, O. (2023). Odiljon P. Boshlang ‘ich ta’lim tizimiga zamonaviy yondashuvlar. qo ‘qon universiteti xabarnomasi, 640-644.
14. G‘ulomjon filolog: NO, P. The Harmony Of Characters’ Speech And Psychological Portrayal In Nabijon Boqi’s “A Tale Of One Love”.
15. G‘ulomjon filolog: Khodjaev, S., & Abdupattaev, G. (2022). The Problem of Era and Hero in the Work of Murad Muhammad Dost. American Journal of Social and Humanitarian Research, 3(12), 77-81.
View PDF Related articles