Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari

Namangan davlat pedagogika instituti hamda G.V. Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universitetining Toshkent shahri filiali hamkorligida joriy yilning 10-avgust kuni "Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari" mavzusidagi II an’anaviy Respublika miqyosidagi konferensiya o‘tkazilishi rejalashtirilgan.

1+ Issues
190+ Articles
187+ Participants
Oʻzbekcha

SIROJIDDIN SAYYID SHE'RIYATIDA METAFORANING KOGNITIV-SEMANTIK TABIATI

Published
25.08.2026
Journal
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Issue
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Pages
345-347
DOI
10.5281/zenodo.21929058

Authors

Abstract

Mazkur maqolada zamonaviy o'zbek she'riyatining yorqin namoyandalaridan biri Sirojiddin Sayyid ijodidagi metaforalar kognitiv lingvistika nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda metafora an'anaviy uslubshunoslikdagidek shunchaki badiiy bezak vositasi sifatida emas, balki shoirning olamni idrok etish tarzini, milliy tafakkur xususiyatlarini ifodalovchi konseptual mexanizm sifatida o'rganiladi. Maqolada shoir she'riyatida faol qo'llanuvchi to'rtta konseptual metafora modeli — VATAN-ONA, TABIAT-INSON, VAQT-OQIM va QALB-MAKON — ajratib ko'rsatiladi hamda ularning manba va maqsad domenlari, milliy-madaniy asoslari yoritiladi

Keywords

Sirojiddin Sayyid individual uslub kognitiv lingvistika konseptual metafora manba domen maqsad domen milliy tafakkur poetik matn

Other language versions

Русский
В данной статье метафоры в творчестве Сирожиддина Саййида, одного из ярких представителей современной узбекской поэзии, анализируются с точки зрения когнитивной лингвистики. В исследовании метафора рассматривается не как простое стилистическое украшение, характерное для традиционной стилистики, а как концептуальный механизм, отражающий восприятие мира поэтом и особенности национального мышления. В статье выделяются четыре концептуальные модели метафоры, активно используемые в поэзии автора, — РОДИНА-МАТЬ, ПРИРОДА-ЧЕЛОВЕК, ВРЕМЯ-ПОТОК и СЕРДЦЕ-ПРОСТРАНСТВО, — а также освещаются их исходные и целевые домены и национально-культурные основы
Сирожиддин Саййид индивидуальный стиль исходный домен когнитивная лингвистика концептуальная метафора национальное мышление поэтический текст целевой домен
English
This article examines the metaphors in the poetry of the prominent contemporary Uzbek poet Sirojiddin Sayyid from the standpoint of cognitive linguistics. Rather than treating metaphor merely as a decorative stylistic device, the study approaches it as a conceptual mechanism that reflects the poet's perception of reality and features of national thinking. Four conceptual metaphor models frequently employed in the poet's work are identified — HOMELAND-AS-MOTHER, NATURE-AS-HUMAN-EXPERIENCE, TIME-AS-FLOW, and HEART-AS-SPACE — and their source and target domains, as well as their national-cultural grounding, are discussed
Sirojiddin Sayyid cognitive linguistics conceptual metaphor individual style national thinking poetic text source domain target domain

References

1. Jovbo'riyeva U.T. Sirojiddin Sayyid she'riyatida onomastik birliklar tahlili // Multidisciplinary Journal: Fundamental Research Scientific Journal. — 2026.
2. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. — Chicago: University of Chicago Press, 1980.
3. Lolayeva G.B. Sirojiddin Said she'rlarining lingvopoetik tahlili // Portugal-Scientific Review of the Problems and Prospects of Modern Science and Education. — 2025. — Vol. 1, No. 7. — B. 31–33.
4. Mahmudov N. Termin, badiiy so'z va metafora // O'zbek tili va adabiyoti. — 2013.
5. Sirojiddin Sayyid. Ustimizdan o'tgan oylar. — Toshkent, 2003.
6. Sirojiddin Sayyid. Vatan abadiy. — Toshkent, 2001
View PDF Related articles