PROBATSIYA TIZIMIDA PSIXOLOGIK XIZMATNING TASHKILIY VA METODOLOGIK ASOSLARI
Published
25.08.2026
Journal
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Issue
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Pages
485-487
Authors
Abstract
Mazkur tezisda probatsiya tizimida psixologik xizmatning tashkiliy va metodologik asoslari nazariy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda psixologik xizmatni tashkil etishning zamonaviy yondashuvlari, uning asosiy funksional yo‘nalishlari hamda probatsiya nazoratidagi shaxslar bilan ishlashdagi ilmiy-metodik asoslari yoritilgan. Xususan, psixologik xizmat faoliyatida individual yondashuv, kompleks reabilitatsiya hamda ilmiy asoslangan modellardan foydalanishning ahamiyati asoslab berilgan. Shuningdek, psixologik xizmatni samarali tashkil etish orqali shaxslarning ijtimoiy moslashuvini ta’minlash va retsidiv xulq-atvorni kamaytirish imkoniyatlari ochib berilgan
Keywords
ijtimoiy moslashuv
metodologik yondashuvlar
probatsiya tizimi
psixologik diagnostika
psixologik xizmat
reabilitatsiya
retsidiv xulq-atvor
shaxsiy resurslarga asoslangan reabilitatsiya
tashkiliy asoslar
“sifatli (mazmunli) hayotga yo‘naltirilgan reabilitatsiya modeli”
“xavf–ehtiyoj–moslashuv modeli”
References
1. Oʻzbekiston Respublikasi “Probatsiya toʻgʻrisida” gi Qonuni: OʻRQ-938-son, 2024-yil 7-avgust // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi.
2. Oʻzbekiston Respublikasi “Aholiga psixologik yordam ko‘rsatish to‘g‘risida”gi Qonuni: OʻRQ-989-son, 2024-yil 5-noyabr. – Toshkent.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirining “Probatsiya nazoratidagi shaxslarning xulq-atvori ustidan nazoratni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash” to‘g‘risidagi buyrug‘i, 2025-yil 19-iyul, № 403 // Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida 2025-yil 20-avgustda 3670-son bilan roʻyxatdan oʻtkazilgan.
4. Andrews, D. A., Bonta, J., & Wormith, J. S. (2011). The Risk-Need-Responsivity (RNR) model: Does adding the Good Lives Model contribute to effective crime prevention? Criminal Justice and Behavior, 38(7), 735–755. https://doi.org/10.1177/0093854811406356
5. Bourgon, G., & Bonta, J. (2014). Reconsidering the responsivity principle: A way to move forward. Federal Probation, 78(2), 3–10.
6. McNeill, F., Farrall, S., Lightowler, C., & Maruna, S. (2012). How and why people stop offending: Discovering desistance. Institute for Research and Innovation in Social Services. https://doi.org/10.13140/RG.2.1.2008.9442
7. Polaschek, D. L. L. (2012). An appraisal of the risk–need–responsivity model of offender rehabilitation. Legal and Criminological Psychology, 17(1), 1–17. https://doi.org/10.1111/j.2044-8333.2011.02038.x
8. Raynor, P., & Robinson, G. (2009). Why help offenders? Arguments for rehabilitation as a penal strategy. European Journal of Probation, 1(1), 3–20. https://doi.org/10.1177/206622030900100102
9. Taxman, F. S. (2014). Second generation of RNR: The importance of systemic responsivity in expanding core principles of responsivity. Federal Probation, 78(2), 32–38.
10. Tuncer, A. E., Erdem, G., & de Ruiter, C. (2020). The impact of RNR-based training on probation officers. Journal of Community Psychology, 48(3), 921–931. https://doi.org/10.1002/jcop.22310.
11. Ward, T., & Maruna, S. (2007). Rehabilitation: Beyond the Risk Paradigm. London: Routledge.