Oʻzbekcha
MEʼMORIY OBIDALAR BEZAKLARINI RAQAMLI VOSITALARDA QAYTA YARATISH: “TRADIGITAL” YONDASHUV
Journal
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Issue
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Abstract
Maqolada meʼmoriy obidalar bezaklari asosida talabalarda naqsh kompozitsiyasini tuzishga oid kompetensiyani rivojlantirishning metodlari va vositalari tahlil qilinadi. Konstruktiv idrok etish yetakchi metod sifatida asoslanadi hamda anʼanaviy va raqamli vositalarni uygʻunlashtiruvchi “Tradigital” konsepsiya yoritiladi. Muallif tomonidan Adobe Illustrator dasturida bajarilgan Oqsaroy, Goʻri Amir va Ulugʻbek madrasasi naqsh rekonstruksiyalari misolida metodikaning amaliy natijalari koʻrsatiladi.
Kalit soʻzlar: naqsh kompozitsiyasi, meʼmoriy obida, girih, konstruktiv idrok, “Tradigital” konsepsiya, Adobe Illustrator, kompetensiya
Keywords
Adobe Illustrator
girih
kompetensiya
konstruktiv idrok
meʼmoriy obida
naqsh kompozitsiyasi
“Tradigital” konsepsiya
Русский
В статье анализируются методы и средства развития у студентов компетенции по составлению орнаментальной композиции на основе декора архитектурных памятников. Обосновывается метод конструктивного восприятия, раскрывается концепция “Традиджитал”. На примере реконструкций орнаментов Аксарая, Гур-Эмира и медресе Улугбека, выполненных автором в Adobe Illustrator, показаны практические результаты методики
Adobe Illustrator
архитектурный памятник
гирих
компетенция
конструктивное восприятие
орнаментальная композиция
“Традиджитал”
English
The article analyses the methods and tools for developing students' competence in composing ornamental patterns based on the decoration of architectural monuments. The method of constructive perception is substantiated and the “Tradigital” concept is presented. The practical results are demonstrated through reconstructions of the ornaments of Aksaray, Gur-e-Amir and the Ulugbek Madrasah, created by the author in Adobe Illustrator
Adobe Illustrator
architectural monument
competence
constructive perception
girih
ornamental composition
“Tradigital” concept
1. Ремпель Л.И. Архитектурный орнамент Узбекистана: история развития и теория построения. – Ташкент: Госиздат художественной литературы, 1961. – 606 с.
2. Булатов М.С. Геометрическая гармонизация в архитектуре Средней Азии IX–XV вв. – 2-е изд. – Москва: Наука, 1988. – 362 с.
3. Nigʻmonov B.V., Ermatova A.B. Naqshi nigoralar (naqqoshlikdan kompozitsiya fani): metodik qoʻllanma. – Toshkent: Nizomiy nomidagi TDPU, 2010.
4. Pugachenkova G.A. Iskusstvo zodchix Uzbekistana. – Toshkent, 2021.
5. Soxibov A.R., Xudoyberdiyeva X.Z. Amaliy bezak sanʼati: oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: Taʼlim innovatsiyalari, 2026. – 266 b.
6. Bonner J. Islamic Geometric Patterns: Their Historical Development and Traditional Methods of Construction. – New York: Springer, 2017.
